✅ 10. Sınıf Edebiyat: Tanzimat dönemi türk edebiyatında roman Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Tanzimat dönemi türk edebiyatında roman Testi
Türk edebiyatında ilk yerli roman kabul edilen Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
A) Namık KemalB) Şemseddin Sami
C) Ahmet Mithat Efendi
D) Samipaşazade Sezai
E) Nabizade Nazım
Türk edebiyatındaki ilk edebî roman olarak bilinen ve romantizm akımının etkilerini taşıyan İntibah adlı romanın yazarı kimdir?
A) Namık KemalB) Recaizade Mahmut Ekrem
C) Nabizade Nazım
D) Şemseddin Sami
E) Muallim Naci
Yanlış Batılılaşma konusunu Bihruz Bey karakteri üzerinden işleyen ve edebiyatımızdaki ilk realist roman kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) SergüzeştB) Araba Sevdası
C) Karabibik
D) Cezmi
E) Zehra
Tanzimat Dönemi I. Kuşak romanları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Realizm ve natüralizm akımları romanlarda baskın biçimde görülür.B) Eserlerde köylü yaşamı ve Anadolu ilk kez ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.
C) Sanatçılar romantizm akımının etkisiyle romanlarda kişiliğini gizlememiş, okura öğütler vermiştir.
D) Sanat için sanat anlayışı benimsenmiş, siyasi konulara ağırlık verilmiştir.
E) Cümleler oldukça uzun, ağdalı ve psikolojik tahliller yönünden son derece zengindir.
Tanzimat romanı ile ilgili verilen aşağıdaki eser-yazar-nitelik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Karabibik – Nabizade Nazım – İlk köy romanıB) Cezmi – Namık Kemal – İlk tarihi roman
C) Zehra – Nabizade Nazım – İlk psikolojik roman denemesi
D) Sergüzeşt – Samipaşazade Sezai – İlk çeviri roman
E) Araba Sevdası – Recaizade Mahmut Ekrem – İlk realist roman
"Hâce-i Evvel" (İlk Öğretmen) unvanıyla tanınan yazar, romanlarında okuyucuyu eğitme amacını gütmüş; olay akışını sık sık keserek okura coğrafyadan tarihe, ahlaktan fen bilimlerine kadar çeşitli konularda bilgi vermiştir. Felatun Bey ile Rakım Efendi romanında da yanlış Batılılaşmayı mizahi bir dille ele almıştır.
Bu parçada söz edilen Tanzimat dönemi romancısı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Şemseddin Sami
C) Muallim Naci
D) Samipaşazade Sezai
E) Mizancı Murat
Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt adlı romanı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Romanın ana teması esaret (kölelik/cariye müessesesi) ve bunun getirdiği acılardır.B) Başkahraman Dilber, küçük yaşta esir tüccarlarının eline düşmüş bir cariyedir.
C) Eser, romantizmden realizme geçiş özelliği taşıyan bir köprü metindir.
D) Romanın sonunda Dilber, Celal Bey ile evlenerek mutlu bir hayat sürmüştür.
E) Yazarların mekân tasvirleri ve gözlemleri realist ögeler barındırmaktadır.
Tanzimat I. ve II. Dönem roman anlayışlarının karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) I. Dönem'de "toplum için sanat", II. Dönem'de "sanat için sanat" anlayışı egemendir.B) I. Dönem romanlarında Romantizm, II. Dönem romanlarında Realizm ve Natüralizm etkilidir.
C) I. Dönem yazarları romanlarda kişiliklerini gizlerken, II. Dönem yazarları olayın akışını kesip kendi görüşlerini sunarlar.
D) I. Dönem romanlarında kölelik, yanlış Batılılaşma gibi toplumsal sorunlar; II. Dönem'de ise daha çok bireysel konular işlenmiştir.
E) II. Dönem romanlarında teknik aksaklıklar I. Dönem'e göre azalmış, kurgu daha sağlam hale gelmiştir.
Nabizade Nazım'a ait aşağıdaki ifadelerden hangisi, yazarın edebiyatımızdaki yeri ve eserleriyle ilgili doğru bir tespittir?
A) Karabibik adlı eserinde Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Beymelek köyünü ve köylü yaşamını realist-natüralist bir tutumla anlatmıştır.B) Zehra romanı, Türk edebiyatındaki ilk tarihî roman olarak kabul edilir.
C) Yazar, eserlerinde yalnızca romantizm akımının ilkelerine bağlı kalmıştır.
D) Karabibik, edebiyatımızın ilk psikolojik romanı olup olaylar İstanbul'un konağında geçer.
E) Romanlarında mekân olarak sürekli Paris ve Londra gibi Batı şehirlerini seçmiştir.
Tanzimat dönemi romanlarında sıkça işlenen "yanlış Batılılaşma" konusu, züppe ve alafranga tipin karşısına doğu-batı sentezini başarmış, çalışkan tip çıkarılarak somutlaştırılmıştır.
Aşağıdaki karakter çiftlerinden hangisi Felatun Bey ile Rakım Efendi romanında bu zıtlığı temsil eden kahramanlardır?
B) Bihruz Bey - Keşfi Bey
C) Felatun Bey - Rakım Efendi
D) Celal Bey - Dilber
E) Cezmi - Adil Giray
"Ey okuyucu! Şimdi diyeceksin ki bu Ali Bey bu kadar saf bir adam mıdır ki Mahpeyker gibi bir kadının tuzağına hemen düşüversin? Haklısın fakat unutma ki tecrübesiz gençlerin kalbi, aşka düşmeye pek müsaittir..."
Bu parçadan hareketle Tanzimat dönemi romanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Olayın akışı kesilerek kahramanın durumu üzerine yorum yapılmıştır.
C) Yazar, realist anlayış gereği kendi varlığını metinde tamamen gizlemiştir.
D) Metin, Namık Kemal'in İntibah adlı romanından alınmış bir kesit niteliğindedir.
E) Birinci dönem Tanzimat romanının teknik kusurlarından biri örneklendirilmiştir.
Tanzimat Dönemi Türk romanı; çevirilerle başlayıp zamanla telif eserlerle zenginleşen, teknik ve içerik bakımından evrilen bir süreçtir. I. Dönem'de Victor Hugo ve Alexander Dumas Père gibi isimlerin etkisiyle romantizm ön plandayken; II. Dönem'de Alphonse Daudet, Gustave Flaubert ve Émile Zola gibi yazarların etkisiyle realizm ve natüralizm kendini gösterir.
Bu süreç ve eserlerin nitelikleri göz önüne alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
B) İntibah romanında romantizmin etkisiyle iyi karakterler mutlak iyi, kötü karakterler ise mutlak kötü olarak çizilmiştir.
C) Araba Sevdası, sadece bir yanlış Batılılaşma eleştirisi değil, aynı zamanda mekân ve ruh tasvirleriyle dönemin realizm anlayışını somutlaştıran ilk başarılı örnektir.
D) Zehra romanında kıskançlık teması işlenirken natüralizmin genetik/soyaçekim ve çevre etkisi gibi unsurlarına yer verilerek insan psikolojisi derinlemesine incelenmiştir.
E) Tanzimat II. Dönem romancıları, I. Dönem romancılarından farklı olarak halkı eğitme misyonunu devam ettirmiş, romanlarını gazete tefrikası şeklinde geniş kitlelere öğretici bir üslupla sunmuşlardır.
Tanzimat romanında tip oluşturma ve tema tercihi üzerine araştırma yapan bir öğrenci şu notları almıştır:
I. Felatun Bey ile Rakım Efendi’de Felatun Bey, yüzeysel Batılılaşmayı ve batı hayranlığını temsil eden kurgusal bir züppe tipidir.
II. Sergüzeşt’te Dilber, dönemin toplumsal yarası olan esaret kurumunun ve kadın haklarının kurbanı bir tip olarak karşımıza çıkar.
III. Karabibik’te Karabibik, romantik duygularla Anadolu toprağını ve köylüyü idealize eden destansı bir kahraman tipidir.
IV. İntibah’ta Ali Bey, aile terbiyesi almış fakat tecrübesizliği yüzünden olumsuz çevreye sürüklenen trajik bir mirasyedi tipidir.
V. Cezmi’de Cezmi, idealize edilmiş tarihî ve millî değerleri bünyesinde barındıran kahraman tipidir.
Öğrencinin aldığı notlardan hangisinde bilgi hatası yapılmıştır?
B) II
C) III
D) IV
E) V
Tanzimat Dönemi Türk romanı üzerine yazılan bir eleştiri yazısından alınan şu pasajı inceleyiniz:
"Tanzimat'ın ilk evresinde yazarlar, Doğu'nun Meddah ve Müsameretname geleneği ile Batı'nın roman formunu bağdaştırmaya çalıştılar. Bu sebeple romanlarda tesadüfler geniş yer tutar; kahramanlar ilk görüşte âşık olur, rastlantısal karşılaşmalar olayların gidişatını belirler. Yazarlar ise adeta bir Hacivat-Karagöz veya Meddah edasıyla okuyucuya hitap eder, 'Ey kari!' diyerek söze girer. Ancak Tanzimat'ın sonlarına doğru roman, bu şifahi kültürün ve teknik acemiliğin kıskacından kurtularak daha objektif, gözleme dayalı ve olay zincirinde sebep-sonuç ilişkisinin gözetildiği bir nitelik kazanır."
Bu eleştiri yazısına göre Tanzimat romanının gelişim çizgisi değerlendirildiğinde aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi metinde bahsi geçen "ikinci evre" (objektif, gözleme dayalı, sebep-sonuç ilişkili) yapısına en uygun örnektir?
B) Şemseddin Sami – Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
C) Namık Kemal – İntibah
D) Recaizade Mahmut Ekrem – Araba Sevdası
E) Namık Kemal – Cezmi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-tanzimat-donemi-turk-edebiyatinda-roman/testler