✅ 10. Sınıf Edebiyat: Nazım türleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Nazım türleri Testi
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet sonrası Türk halk edebiyatında kullanılan "koşma" nazım biçiminin, konularına göre ayrıldığı nazım türlerinden biri değildir?
A) GüzellemeB) Taşlama
C) Koçaklama
D) Ağıt
E) Semai
Allah aşkını konu edinen, O'nun birliğini ve yüceliğini övmek için yazılıp özel bir ezgiyle söylenen; tarikatlara göre "nefes", "ayin", "tapuğ" gibi farklı isimler alan Tekke-Tasavvuf edebiyatı nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlahiB) Şathiye
C) Nutuk
D) Devriye
E) Deme
Divan edebiyatında Hz. Muhammed'i övmek, O'nun niteliklerini dile getirmek ve kendisi için şefaat dilemek amacıyla yazılan nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) TevhitB) Münacat
C) Naat
D) Mersiye
E) Hicviye
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında "yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişinin yiğitliklerini, iyiliklerini ve ölümünden duyulan acıyı dile getiren nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) KoşukB) Sagu
C) Sav
D) Destan
E) Ağıt
Türk edebiyatının farklı dönemlerinde "ölüm" teması etrafında şekillenen ve ölen kişinin ardından duyulan acıyı dile getiren nazım türleri mevcuttur.
Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde bu nazım türleri ait oldukları dönemlerle birlikte doğru eşleştirilmiştir?
B) İslamiyet Öncesi: Sav - Halk Edebiyatı: Taşlama - Divan Edebiyatı: Hicviye
C) İslamiyet Öncesi: Koşuk - Halk Edebiyatı: Güzelleme - Divan Edebiyatı: Naat
D) İslamiyet Öncesi: Sagu - Halk Edebiyatı: Koçaklama - Divan Edebiyatı: Fahriye
E) İslamiyet Öncesi: Destan - Halk Edebiyatı: Ağıt - Divan Edebiyatı: Tevhit
"Köroğlu söyler de beli bükülmez
Mert olanın kanı yere dökülmez
Düşman ne kadar çok olsa çekilmez
Biz de bu yayladan gideriz böyle"
Bu dörtlük, konusuna göre aşağıdaki nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?
B) Koçaklama
C) Taşlama
D) Ağıt
E) Şathiye
Divan edebiyatında Allah’ın varlığını, birliğini, sıfatlarını ve yüceliğini anlatan şiirlere ----; kulun acziyetini belirterek Allah'a yalvarmak, yakarmak ve günahlarının bağışlanmasını dilemek amacıyla yazılan şiirlere ise ---- denir.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
B) tevhit - naat
C) tevhit - münacat
D) naat - mersiye
E) münacat - hicviye
Tasavvuf felsefesindeki "evrenin ve insanın Allah'tan gelip tekrar Allah'a dönmesi" kuramını (nüzul ve uruç) anlatan nazım türü ile tarikata yeni giren müridlere tarikat kurallarını, adabını ve derecelerini öğretmek amacıyla yazılan didaktik nazım türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
A) Devriye - NutukB) Şathiye - Nefes
C) Nutuk - Devriye
D) Devriye - Şathiye
E) Nefes - Nutuk
Toplumsal aksaklıkları, bireysel kusurları veya yönetimdeki düzensizlikleri eleştirel bir dille ele alan nazım türleri, ait oldukları edebî geleneklere göre farklı isimler alır.
Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde eleştiri konulu nazım türü ile ait olduğu gelenek yanlış eşleştirilmiştir?
B) Divan Edebiyatı - Hicviye
C) Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı - Satirik Şiir
D) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı - Sagu
E) Tekke Edebiyatı - Şathiye
Kasideler hem sunuldukları kişiye ve işledikleri konuya göre (nazım türü) hem de nesip bölümünde tasvir edilen temaya veya rediflerine göre adlandırılırlar.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi kasidenin konusuna göre belirlenen nazım türlerinden biri değildir?
B) Naat
C) Methiye
D) Fahriye
E) Tegazzül
"Kıldan köprü yaratmışsın
Gelsin kullar geçsin deyi
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen geç a Tanrı"
Kaygusuz Abdal'a ait bu dizeler, inançlardan alaycı bir dille söz eder gibi görünen ancak derin tasavvufi anlamlar barındıran hangi nazım türüne örnektir?
B) Şathiye
C) Devriye
D) Nefes
E) İlahi
I. Şiirin dış yapısını, kafiye örgüsünü, ölçüsünü ve nazım birimini ifade eder. (Nazım Biçimi)
II. Şiirin temasını, konusunu ve içeriğini ifade eder. (Nazım Türü)
Aşağıda verilen şiir parçası bu tanımlar doğrultusunda analiz edilmek istenmiştir:
"Ala gözlü benli dilber
Koma beni el yerine
Altın kemerin olayım
Dola beni bel yerine"
Buna göre, bu şiirin "nazım biçimi" ve "nazım türü" aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak belirlenmiştir?
B) Semai - Güzelleme
C) Semai - Taşlama
D) Varsağı - Koçaklama
E) Koşma - Taşlama
1. Metin:
"Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda seyran beğenmez
Medrese kaçkını softa bozgunu
Selam vermek için yaran beğenmez"
2. Metin:
"Müftü efendi bize kâfir demiş
Tutalım ben ona diyem müselman
Varıldıktan yarın ruz-ı mahşere
İkimiz de çıkarız orada yalan"
Bu iki şiir karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilemez?
B) 1. metin halk edebiyatı geleneğine (taşlama), 2. metin divan edebiyatı geleneğine (hicviye) aittir.
C) Her iki şiirde de toplumsal veya bireysel aksaklıklar, riyakarlıklar hedef alınmıştır.
D) Her iki şiirin de "nazım biçimi" ve ölçü sistemi birebir aynıdır.
E) Her iki şiirde de iğneleyici, alaycı ve eleştirel bir dil kullanılmıştır.
Tekke (Tasavvuf) edebiyatı nazım türleri, İslam tasavvufunun derin felsefi düşüncelerini halka aktarmak amacıyla oluşturulmuştur. Bu türlerle ilgili bazı kavramsal ayrıntılar oldukça önemlidir.
Buna göre, Tekke edebiyatı nazım türleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi bilgi yönünden kesinlikle yanlıştır?
B) "Nutuk", tarikat şeyhlerinin müridlerine tasavvuf adabını, tarikat kurallarını öğretmek amacıyla yazdığı öğretici (didaktik) nitelikteki şiirlerdir.
C) "Devriye", ruhun tenasüh (ruh göçü/reenkarnasyon) inancıyla sürekli başka bedenlere geçerek dünyada kalacağını savunan felsefi şiirlerdir.
D) "Şathiye", dış görünüşüyle alaycı ve saçma gibi görünen ancak tasavvufi bir cezbe haliyle söylenmiş, şerh edildiğinde derin anlamlar taşıyan şiirlerdir.
E) "Nefes"lerde genellikle vahdet-i vücut felsefesi, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt sevgisi samimi ve yalın bir dille işlenir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-nazim-turleri/testler