✅ 10. Sınıf Edebiyat: Nazım biçimleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Nazım biçimleri Testi
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında, "yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişinin ardından duyulan acıyı, onun yiğitliğini ve iyiliklerini dile getirmek amacıyla söylenen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) KoşukB) Sagu
C) Sav
D) Destan
E) Mani
Tek bir dörtlükten oluşan, genellikle $7$'li hece ölçüsüyle yazılan ve kafiye şeması "aaba" şeklinde olan Anonim Halk edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) TürküB) Koşma
C) Semai
D) Mani
E) Varsağı
Divan edebiyatının en yaygın nazım biçimlerinden biri olan gazelin ilk beytine ne ad verilir?
A) MatlaB) Makta
C) Beytü'l-gazel
D) Taç beyit
E) Yek-âvâz
Divan edebiyatında her beyti kendi arasında kafiyeli (aa, bb, cc, dd...) olan, beyit sınırlaması bulunmayan ve genellikle savaş, aşk, tarihi olaylar gibi uzun konuların işlendiği nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) KasideB) Gazel
C) Mesnevi
D) Kıta
E) Rubai
"İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif diye
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif diye"
Yukarıdaki dörtlüğün nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Semai
C) Varsağı
D) Destan
E) İlahi
Kaside nazım biçiminin bölümleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Nesib / Teşbib: Kasidenin giriş bölümüdür, genellikle doğa veya bayram tasvirleri yapılır.B) Girizgâh: Asıl konuya geçişi sağlayan tek veya birkaç beyitlik bölümdür.
C) Methiye: Kasidenin sunulduğu kişinin övüldüğü, asıl bölümdür.
D) Tegazzül: Şairin kendisini ve sanatını övdüğü bölümdür.
E) Dua: Kasidenin sonunda sunulan kişiye iyi dileklerde bulunulan bölümdür.
Divan edebiyatında tek dörtlükten oluşan "rubai" ve "tuyuğ" nazım biçimlerinin karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Her iki nazım biçiminin de kafiye düzeni genellikle "aaba" şeklindedir.B) Rubai İran edebiyatından, tuyuğ ise Türk edebiyatından doğmuştur.
C) Rubai aruzun özel $24$ kalıbıyla yazılırken, tuyuğ sadece "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla yazılır.
D) Rubaide genellikle felsefi düşünceler işlenirken, tuyuğda sadece dini konular işlenir.
E) Rubainin dünya edebiyatındaki en büyük ustası Ömer Hayyam iken, Türk edebiyatında tuyuğun en önemli temsilcisi Kadı Burhanettin'dir.
"Bre ağalar bre beyler
Ölmeden bir dem sürelim
Gözümüze toprak dolmadan
Gelin bir murada erelim"
Bu dörtlüğün nazım biçimi, dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisidir?
B) Semai
C) Varsağı
D) Destan
E) Şarkı
Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı, bestelenmek amacıyla yazılan, bentlerden oluşan ve her bendin üçüncü dizesine "miyan", her bendin sonunda tekrarlanan dizesine ise "nakarat" adı verilen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) MurabbaB) Şarkı
C) Tuyuğ
D) Rubai
E) Terkibibent
Divan edebiyatında gazeller konularına göre çeşitli isimler alır. Buna göre aşağıdaki gazel türü ve temsilci eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Âşıkane Gazel - FuzuliB) Rindane Gazel - Baki
C) Şuhane Gazel - Nedim
D) Hâkimane (Hikemi) Gazel - Nabi
E) Şuhane Gazel - Şeyhi
Türk edebiyatında aruz ölçüsünün ve mesnevi nazım biçiminin kullanıldığı ilk eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Divânu Lugâti't-TürkB) Kutadgu Bilig
C) Atabetü'l-Hakayık
D) Divân-ı Hikmet
E) Kitab-ı Dede Korkut
Bir gazele ait üç beyit şu şekildedir:
I.
"Süzme çeşmün gelmesün müjgan müjgan üstüne
Uurma zahm-ı sineme peykan peykan üstüne"
II.
"Yârdan mehcûr iken düştüm belâ-yı gurbete
Ey ecel gel kurtar Allah aşkına can üstüne"
III.
"Haddeden geçmiş edâ-yı bî-gıll u gışş süzülmüş
Nedimâ sözlerin gelmiş can üstüne"
Bu beyitlerin bir gazelde yer alma sırası (matla, ara beyit, makta) aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
B) II - I - III
C) III - II - I
D) I - III - II
E) II - III - I
Aşağıdakilerden hangisi Halk edebiyatındaki "koşma" ile Divan edebiyatındaki "gazel" nazım biçimlerinin ortak özelliklerinden biri değildir?
A) Genellikle aşk, sevgi, doğa ve ayrılık gibi lirik konuları işlemeleriB) Şiirin son bölümünde (son dörtlük / son beyit) şairin mahlasına (veya tapşırmasına) yer verilmesi
C) Nazım birimi olarak beyit tercih edilmesi ve aruz ölçüsüyle yazılmaları
D) Kendi edebiyat geleneklerinin en yaygın ve en çok tercih edilen nazım biçimleri olmaları
E) Konularına göre (güzelleme-âşıkane vb.) benzer tematik sınıflandırmalara sahip olabilmeleri
Divan edebiyatında bentlerden oluşan nazım biçimleriyle (musammatlar) ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
A) Şarkı ve murabba dörder dizelik bentlerden oluşur; ancak şarkıda her bendin sonunda tekrarlanan bir nakarat dizesi bulunurken murabbada bu zorunlu değildir.B) Tuyuğ ve rubai tek dörtlükten oluşan nazım biçimleridir ve bent esasına dayanan musammatlar sınıfına dahil edilmezler.
C) Şarkı nazım biçiminde bent sayısı genellikle $3$ ile $5$ arasındayken, mesnevilerde bent sayısı sınırsızdır ve her bent kendi içinde kafiyelenir.
D) Terkibibent ve terciibent vasıta beyitleriyle birbirine bağlanır; terciibentte vasıta beyti her bendin sonunda aynen tekrarlanırken terkibibentte değişir.
E) Beşer dizelik bentlerden oluşan nazım biçimlerine "muhammes", altışar dizelik bentlerden oluşanlara ise "müseddes" adı verilir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-nazim-bicimleri/testler