✅ 10. Sınıf Edebiyat: Koşma Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Koşma Testi
Koşma nazım biçimiyle ilgili aşağıdaki temel bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Genellikle $11$'li hece ölçüsüyle yazılır.B) Türk halk edebiyatının en yaygın nazım biçimlerinden biridir.
C) Dörtlük sayısı genellikle $3$ ile $5$ arasında değişir.
D) Sadece aruz ölçüsüyle yazılan divan edebiyatı ürünlerindendir.
E) Aşk, doğa, ayrılık ve ölüm gibi konuları işler.
Koşmanın konularına göre ayrıldığı türler düşünüldüğünde; doğa güzelliklerini, kadın, aşk ve sevgiliyi öven koşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) KoçaklamaB) Taşlama
C) Güzelleme
D) Ağıt
E) Şathiye
Koşmanın son dörtlüğünde şairin takma adının (mahlasının) yer alması durumuna halk edebiyatında ne ad verilir?
A) TapşırmaB) Taç beyit
C) Seci
D) İrticalen
E) Cönk
Yiğitlik, kahramanlık, savaş ve mertlik konularını işleyen koşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) GüzellemeB) Koçaklama
C) Taşlama
D) Ağıt
E) İlahi
"Sabahtan uğradım ben bir güzele
Gözleri sürmeli şirin sözlüdür
Meylim düştü onun gibi güzele
Yanakları al al, suna yüzlüdür"
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Bir koşmanın ilk dörtlüğü olabilir.
C) Teması bakımından "güzelleme" türüne örnektir.
D) Kafiye şeması "abab" şeklinde çapraz kafiyedir.
E) Son dizede şairin mahlasına (tapşırma) yer verilmiştir.
Koşma nazım biçimi ile semai nazım biçiminin karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Koşma genellikle $11$'li hece ölçüsüyle yazılırken semai $8$'li hece ölçüsüyle yazılır.B) Her iki nazım biçimi de Âşık edebiyatı bünyesinde yer alır ve dörtlüklerle kurulur.
C) Koşmalarda şairin mahlası (tapşırma) kullanılırken semailerde mahlas kullanılmasına izin verilmez.
D) Her iki nazım biçiminin de kafiye düzeni (abab / cccb / dddb...) benzerlik gösterir.
E) Semai, koşmaya göre daha kıvrak, kendine has özel bir ezgiyle söylenir.
I. Karacaoğlan - Güzelleme
II. Dadaloğlu - Koçaklama
III. Seyrani - Taşlama
Yukarıda verilen âşık edebiyatı sanatçıları ve onların en çok başarılı oldukları koşma türü eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
"Köroğlu der ki belimiz bükülür
Gözümüzden kanlı yaşlar dökülür
Divan devrilir de ordu sökülür
Düşman geldi tabur tabur dizildi"
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıda yapılan analizlerden hangisi yanlıştır?
B) "bükülür / dökülür / sökülür" kelimelerindeki "-ülür" ekleri rediftir.
C) Düz kafiye şemasıyla (aaab) kafiyelenmiştir.
D) Tema yönünden toplumsal bir aksaklığı eleştiren "taşlama" örneğidir.
E) $11$'li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
Koşmanın bir türü olan "ağıt" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Sevilen bir kişinin ölümünden duyulan acıyı dile getiren şiirlerdir.B) İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki karşılığı "sagu"dur.
C) Divan edebiyatındaki karşılığı "mersiye" olarak adlandırılır.
D) Sadece aruz ölçüsüyle ve beyitler halinde yazılmak zorundadır.
E) Doğal afetler, savaşlar veya toplumsal yıkımlar üzerine de söylenebilir.
"Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda seyran beğenmez
Medrese kaçkını softa bozgunu
Selam vermek için yaran beğenmez"
Bu dörtlüğün nazım biçimi ve türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
B) Koşma - Taşlama
C) Koşma - Koçaklama
D) Varsağı - Taşlama
E) Destan - Ağıt
Türk edebiyatının farklı dönemlerindeki tür ve biçim eşdeğerliği düşünüldüğünde, halk edebiyatındaki koşma nazım biçiminin İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki ve Divan edebiyatındaki konu/işlev bakımından benzer karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
A) Sagu - MersiyeB) Koşuk - Gazel
C) Sav - Kaside
D) Koşuk - Mesnevi
E) Sagu - Şarkı
I. Dörtlük:
"Karac'oğlan der ki kondum göçemedim
Acı tatlı sularından içemedim
Aradım kendime bir yâr seçemedim
Cihan dolu güzel olsa ne fayda"
II. Dörtlük:
"Köroğlu der ki belimiz bükülür
Gözümüzden kanlı yaşlar dökülür
Divan devrilir de ordu sökülür
Düşman geldi tabur tabur dizildi"
Yukarıda verilen iki farklı dörtlük karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik değildir?
B) Her iki dörtlükte de yarım kafiye ve redif kullanılmıştır.
C) Her iki dörtlük de $11$'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
D) Her iki dörtlük de aynı koşma türüne (güzelleme) örnek oluşturmaktadır.
E) Her iki dörtlükte de düz kafiye şeması (aaab) kullanılmıştır.
"Sabahtan uğradım ben bir güzele
Gözleri sürmeli, şirin sözlüdür
Meylim düştü onun gibi güzele
.................................................."
Bir koşmanın ilk dörtlüğünden alınan bu parçada boş bırakılan yere, hem koşmanın kafiye düzenine hem ölçüsüne hem de anlam bütünlüğüne uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
B) Güzeller içinde bir tek o vardır
C) Yanakları al al, suna yüzlüdür
D) Al yanak üstüne güller dökülür
E) Suna boylum neden benden kaçarsın
Koşma nazım biçimiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi, halk şiirinin geleneksel yapısı ve icra koşulları göz önünde bulundurulduğunda yanlış bir yargıdır?
A) Koşmalar genellikle saz eşliğinde ve irticalen (doğaçlama) söylense de, şairler hece ölçüsünün durak düzenine ve kafiye-redif disiplinine sıkı sıkıya bağlı kalmışlardır.B) Koşmanın ilk dörtlüğünde "abab" şeklinde başlayan çapraz kafiye düzeni, sonraki dörtlüklerde "cccb", "dddb" şeklinde düz kafiyeye dönüşerek devam eder.
C) Âşık edebiyatında aruz ölçüsüne hiç ilgi duyulmadığı için, divan şiirinden etkilenen halk şairleri dahi koşma nazım biçimini aruzla yazmayı asla denememişlerdir.
D) Koşmaların son dörtlüğünde şairin mahlasının (tapşırma) yer alması, şiirin aidiyetinin belirlenmesi ve sözlü gelenekte kaybolmaması açısından işlevsel bir öneme sahiptir.
E) Koşma, İslamiyet öncesindeki "koşuk" türünün yapısal ve tematik olarak halk edebiyatındaki evrilmiş bir devamı olarak kabul edilir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-kosma/testler