✅ 10. Sınıf Edebiyat: Halk hikayesi, destan ve dede korkut hikayeleri özellikleri, zarflar, basit türemiş ve bileşik fiiller, edebiyatın diğer bilimlerle ilişkisi, metin inceleme ve yaratıcı yazma Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Halk hikayesi, destan ve dede korkut hikayeleri özellikleri, zarflar, basit türemiş ve bileşik fiiller, edebiyatın diğer bilimlerle ilişkisi, metin inceleme ve yaratıcı yazma Testi
Edebî eserler insanı, toplumu ve hayatı konu edinirken farklı bilim dallarından yararlanır. Örneğin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kurtuluş Savaşı yıllarını anlattığı "Yaban" adlı romanını yazarken yararlandığı en önemli bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
A) CoğrafyaB) Tarih
C) Felsefe
D) Psikoloji
E) Sosyoloji
Destanlar, milletlerin hayatında derin izler bırakmış tarihî ve sosyal olayları anlatan sözlü edebiyat ürünleridir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi "doğal destanların" en belirgin özelliklerinden biridir?
B) Sadece günümüz modern olaylarını konu edinmeleri
C) Anonim (yazarı belli olmayan) nitelik taşımaları
D) Tamamen bilimsel gerçeklere dayanmaları
E) Batı edebiyatından Türk edebiyatına geçmiş olmaları
"Dün akşam sınıftaki arkadaşlarımla birlikte okul kütüphanesinde sessizce ders çalıştık."
Bu cümledeki zaman zarfı aşağıdakilerden hangisidir?
B) kütüphanesinde
C) dün akşam
D) arkadaşlarımla
E) ders çalıştık
Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş fiillere "basit fiil" denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem konumundaki fiil "basit" yapılıdır?
B) Yazar, son kitabında çocukluk anılarını anlatıyor.
C) Soruları dikkatle okuyunca hemen çözüverdi.
D) Yıllar sonra doğup büyüdüğü şehre geri döndü.
E) Sınav sonuçlarını öğrenince çok mutlu oldu.
Türk edebiyatının eşsiz şaheserlerinden biri olan "Dede Korkut Hikayeleri" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Destan döneminden halk hikayeciliğine geçişin ilk ve en önemli örneğidir.B) Hikayelerin dili, 15. yüzyıl Anadolu Türkçesinin sade ve akıcı özelliklerini yansıtır.
C) Hikayelerin tamamı bizzat Dede Korkut adındaki bilge bir yazar tarafından kaleme alınmıştır.
D) Nazım (şiir) ve nesir (düzyazı) karışık bir anlatım biçimine sahiptir.
E) Oğuz Türklerinin iç mücadeleleri, doğaüstü güçlerle savaşları ve komşularıyla olan ilişkileri anlatılır.
Halk hikayeleri, Türk halk edebiyatında destanın yerini alan, genellikle aşk ve kahramanlık konularını işleyen anlatılardır.
Buna göre, halk hikayeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Destanlara kıyasla olağanüstü ögeler oldukça azaltılmış, gerçekçi unsurlar artmıştır.
C) Genellikle âşıklar tarafından saz eşliğinde, kahvehanelerde veya köy odalarında anlatılmıştır.
D) Karakterler tamamen hayal ürünü olup tarihsel veya coğrafi gerçekliklerle hiçbir bağ kurmazlar.
E) Hikayelerin girişinde genellikle "döşeme" adı verilen, dinleyiciyi hazırlayan tekerlemeli bir bölüm bulunur.
"Genç araştırmacı, kütüphanedeki eski belgeleri çok titiz inceledi; bugün sabaha karşı çalışmasını bitirip biraz dinlenmek için yukarı çıktı."
Bu cümlede aşağıdaki zarf (belirteç) türlerinden hangisine yer verilmemiştir?
B) Zaman zarfı
C) Miktar zarfı
D) Yer-yön zarfı
E) Soru zarfı
Birleşik fiiller; yardımcı fiille kurulanlar, kurallı birleşikler ve anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) birleşikler olmak üzere üç grupta incelenir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, "kurallı birleşik fiil" grubuna örnek gösterilebilir?
B) Sınavın ertelendiğini duyunca hepimizin etekleri zil çaldı.
C) Aniden bastıran fırtınada limandaki küçük tekne batayazdı.
D) Yıllardır biriktirdiği parayla nihayet kendine güzel bir ev aldı.
E) Yapılan haksızlıklara karşı sessiz kalması herkesi hayrete düşürdü.
"Oğuz Kağan yine bir gün ava gitmişti. Bir gölün ortasında, tek bir ağacın kovuğunda bir ışık gördü. Işığın içinde öyle güzel bir kız oturuyordu ki başında parıldayan bir taç vardı. Kız gülünce mavi gök gülüyor, ağlayınca mavi gök ağlıyordu. Oğuz Kağan bu kızı sevdi ve onunla evlendi."
Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Türk destan zincirinin önemli bir parçası olan Oğuz Kağan Destanı'ndan alınmıştır.
C) Kahramanın fiziksel çevresi ve yaşadığı olaylar tamamen modern realizm akımına uygundur.
D) Işık ve ağaç gibi Türk mitolojisinde kutsal kabul edilen motifler kullanılmıştır.
E) Üçüncü kişili anlatımla (hâkim bakış açısıyla) oluşturulmuştur.
"Bir romancı, eserinde 19. yüzyıl Osmanlı toplumunun Batılılaşma macerasını ele alırken dönemin aile yapısını, kuşaklar arasındaki çatışmaları ve bireylerin bu süreçte yaşadığı içsel bunalımları, kimlik arayışlarını derinlemesine işler."
Bu parçaya göre, romancının eserini oluştururken doğrudan ilişki kurduğu bilim dalları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
B) Tarih - Sosyoloji - Psikoloji
C) Fizik - Kimya - Biyoloji
D) Antropoloji - Huk - Siyaset
E) Arkeoloji - Ekonomi - Mantık
"Öğretmenimiz sınıfa girince tahtadaki karmaşık soruları hızlıca çözüverdi."
Bu cümledeki zarfların türleri ve yüklemin yapısal özelliği aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
B) Miktar zarfı - Yer-yön zarfı / Türemiş fiil
C) Durum zarfı - Soru zarfı / Basit fiil
D) Zaman zarfı - Miktar zarfı / Yardımcı fiille kurulan birleşik fiil
E) Yer-yön zarfı - Durum zarfı / Anlamca kaynaşmış birleşik fiil
Dede Korkut Hikayeleri, Türk edebiyatında "destan" döneminden "halk hikayesi" dönemine geçişin ilk ve en somut örneğidir. Bu geçiş sürecinde metinlerde hem destan döneminin epik/mitolojik kalıntıları hem de halk hikayesinin bireysel, toplumsal ve daha gerçekçi unsurları bir arada harmanlanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut Hikayeleri'ndeki "destandan halk hikayesine geçiş" özelliğini doğrudan örnekleyen bir durumdur?
B) Tepegöz gibi olağanüstü mitolojik varlıklarla savaşan kahramanların aynı zamanda aile kurma, nişanlanma, sevdiğine kavuşma gibi insani ve günlük telaşlar içinde gösterilmesi
C) Hikayelerin sadece saray çevresinde, seçkin bir zümreye hitap edecek şekilde ağır ve süslü bir dille kaleme alınması
D) İslamiyet öncesi Türk inançlarının tamamen terk edilerek sadece İslami kuralların ve tasavvufi düşüncelerin işlenmesi
E) Dede Korkut'un hikayelerin hem yazarı hem de başkahramanı olarak her olayda aktif savaşçı rolü üstlenmesi
"Kara Koçlu boyundan Deli Dumrul derler bir er vardı. Bir kuru çayın üzerine bir köprü yaptırmıştı. Geçenden otuz akçe alırdı, geçmeyenden döve döve kırk akçe alırdı. Bunu niçin böyle yapardı? Kendisinden daha deli, daha güçlü bir er var mıdır ki çıksın da kendisiyle savaşsın isterdi."
Dede Korkut Hikayeleri'nden alınan bu parçayla ilgili aşağıdaki dil bilgisi analizlerinden hangisi yanlıştır?
B) "yaptırmıştı" fiili, yapım eki alarak türemiş fiil özelliğine sahip olmuştur.
C) "böyle" sözcüğü, "yapardı" fiilini niteleyen/etkileyen bir durum zarfıdır.
D) "çıksın" ve "savaşsın" fiilleri, yapıları bakımından kurallı birleşik fiildir.
E) "daha" sözcükleri, sıfatların anlamını derecelendiren miktar zarfı görevindedir.
Bir halk hikayesi yazma çalışmasında, kahramanın iç dünyasını, gizli düşüncelerini ve geçmişte yaşadığı ama kimseye anlatamadığı sırlarını okuyucuya doğrudan aktarmak isteyen bir öğrenci, anlatıcı ve bakış açısı seçiminde kararsız kalmıştır.
Bu öğrencinin amacına en uygun anlatıcı, bakış açısı ve bunu destekleyecek yaratıcı yazma tekniği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Birinci kişi (Ben) anlatıcı - Gözlemci bakış açısı / Geriye dönüş tekniği
C) Üçüncü kişi (O) anlatıcı - Kahraman bakış açısı / Bilinç akışı tekniği
D) Birinci kişi (Ben) anlatıcı - İlahi (Hâkim) bakış açısı / Özetleme tekniği
E) Üçüncü kişi (O) anlatıcı - Gözlemci bakış açısı / Gösterme tekniği
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-halk-hikayesi-destan-ve-dede-korkut-hikayeleri-ozellikleri-zarflar-basit-turemis-ve-bilesik-fiiller-edebiyatin-diger-bilimlerle-iliskisi-metin-inceleme-ve-yaratici-yazma/testler