✅ 10. Sınıf Edebiyat: Edebi̇yat Yazili Konulari Mesnevi Türü Ve Biçimsel Özellikleri Şiir Bilgisi Biçim/Şekil Özellikleri Redif/Kafiye Dede Korkut Hikayeleri Türk Edebiyatında Fabl Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Edebi̇yat Yazili Konulari Mesnevi Türü Ve Biçimsel Özellikleri Şiir Bilgisi Biçim/Şekil Özellikleri Redif/Kafiye Dede Korkut Hikayeleri Türk Edebiyatında Fabl Testi
Mesnevi nazım biçiminin kafiye düzeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) $aa - bb - cc - dd...$B) $ab - ab - cd - cd...$
C) $aa - ba - ca - da...$
D) $ab - ba - cd - dc...$
E) $aa - ab - ac - ad...$
Dede Korkut Hikayeleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Hikayelerin yazarı Dede Korkut'tur.B) Nazım ve nesir (şiir ve düz yazı) karışık yazılmıştır.
C) Oğuzların iç ve dış mücadelelerini konu alır.
D) Hikayelerde İslamiyet öncesi ve sonrası unsurlar bir aradadır.
E) Toplam 12 hikaye ve bir mukaddimeden (önsöz) oluşur.
Türk edebiyatında fabl türünün ilk örneği kabul edilen, Şeyhi tarafından 15. yüzyılda yazılan mesnevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) HarnameB) Hüsn ü Aşk
C) Leyla ile Mecnun
D) Vesiletü'n-Necat
E) Risaletü'n-Nushiyye
"Bizim elde bahar olur, yaz olur.
Göller dolu ördek olur, kaz olur."
Bu dizelerdeki kafiye (uyak) türü aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tam kafiye
C) Zengin kafiye
D) Cinaslı kafiye
E) Tunç kafiye
Mesnevilerin bölümleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Tevhid - Allah'ın birliğinin ve yüceliğinin anlatıldığı bölümB) Naat - Hz. Muhammed'in övüldüğü bölüm
C) Sebeb-i Telif - Eserin yazılış nedeninin açıklandığı bölüm
D) Hatime - Eserin son söz ve bitiş bölümü
E) Münacat - Padişaha veya dönemin devlet büyüklerine övgülerin sunulduğu bölüm
Dede Korkut Hikayeleri'nin dil ve anlatım özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Nesir (düz yazı) kısımlarında secilere (iç kafiye) sıkça yer verilmiştir.B) Nazım (şiir) kısımlarında genellikle aliterasyon ve asonanslarla ahenk sağlanmıştır.
C) Yalın, duru ve halkın konuştuğu canlı bir Türkçe ile kaleme alınmıştır.
D) Hikayelerde tamamen Arapça ve Farsça kelimelerden oluşan ağır, süslü bir saray dili hakimdir.
E) Karşılıklı konuşmalarda (soylamalarda) kısa, vurucu ve epik bir üslup kullanılmıştır.
"Kandilli yüzerken uykularda
Mehtabı sürükledik sularda"
Bu dizelerdeki kafiye ve redif eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) Redif: "-da", Kafiye: "lar" (Zengin kafiye)
C) Redif: Yok, Kafiye: "ularda" (Zengin kafiye)
D) Redif: "-larda", Kafiye: "su" (Tam kafiye)
E) Redif: "-lar", Kafiye: "da" (Yarım kafiye)
Türk edebiyatında fabl türünün gelişimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Tanzimat Dönemi'nde Şinasi, La Fontaine'den fabl çevirileri yapmıştır.B) Şeyhi'nin "Harname" adlı eseri, hiciv ve fabl özelliklerini bir arada barındıran ilk önemli eserdir.
C) Doğu edebiyatından çevrilen "Kelile ve Dimne" de Türk edebiyatında fabl türünün tanınmasında etkili olmuştur.
D) Fabllar sadece nazım (şiir) biçiminde yazılabilir, Türk edebiyatında nesir (düz yazı) biçiminde fabl örneği yoktur.
E) Cumhuriyet Dönemi'nde de Orhan Veli Kanık, La Fontaine'den başarılı fabl çevirileri ve uyarlamalar yapmıştır.
Edebiyatımızda şiirlerin dış yapı özelliklerine (kafiye düzeni, ölçüsü, beyit/dörtlük sayısı) göre aldığı isimlere "nazım biçimi (şekli)"; işlediği konuya göre aldığı isimlere ise "nazım türü" denir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir "nazım biçimi" değil, "nazım türü"dür?
B) Mesnevi
C) Güzelleme
D) Kaside
E) Rubai
Divan edebiyatı sanatçılarının uzun aşk hikayelerini, savaşları veya dini-didaktik konuları anlatmak için kaside veya gazel yerine "mesnevi" nazım biçimini tercih etmelerinin temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Her beytin kendi içinde kafiyeli olması ($aa, bb, cc...$) sayesinde yazma kolaylığı sağlamasıB) Beyit sınırlamasının olmaması, çok uzun konuların anlatılmasına imkan tanıması
C) Genellikle aruz ölçüsünün kısa kalıplarıyla yazılması ve bunun söyleyiş kolaylığı getirmesi
D) Divan edebiyatındaki tek yerli ve milli nazım biçimi olması
E) Olay örgüsüne dayalı anlatımlara (epik, lirik, didaktik) son derece elverişli bir yapısının bulunması
Dede Korkut Hikayeleri, Türk edebiyatında "destan döneminden halk hikayeciliğine geçiş" ürünü olarak kabul edilir.
Aşağıdaki özelliklerden hangisi bu "geçiş" özelliğini (hem destan hem halk hikayesi unsurları barındırmasını) doğrudan destekleyen bir kanıt olamaz?
B) Şiir (nazım) ve düz yazı (nesir) şekillerinin iç içe kullanılması
C) Eserin 15. yüzyılda yazıya geçirilmiş olması, ancak anlatılan olayların çok daha eski dönemlere ait olması
D) Hikayelerde hem İslamiyet öncesi Türk kültürünün hem de İslami inançların izlerinin görülmesi
E) Sadece aruz ölçüsünün kullanılması ve tamamen Divan edebiyatı estetiğiyle yazılmış olması
"Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı
Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân
Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı"
Fuzuli'ye ait bu dört dize ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) "usan-", "yan-" ve "san-" fiil köklerindeki "-an" sesleri tam kafiye oluşturmaktadır.
C) Üçüncü dizedeki "cânân", "ihsân" ve "dermân" kelimeleri arasında kendi içinde bir iç kafiye (musammat özelliği) mevcuttur.
D) Şiirde aruz ölçüsü kullanılmıştır ve kafiye düzeni $aaaa$ şeklindedir.
E) "usanmaz mı", "yanmaz mı" ve "sanmaz mı" kelimelerindeki "-n" sesleri yarım kafiye, "-maz mı" kısımları ise rediftir.
Şeyhi’nin ünlü eseri Harname ile ilgili aşağıda verilen yapısal ve içeriksel analizlerden hangisi, eserin hem bir "mesnevi" hem de bir "fabl" özelliği taşıdığını bir arada kanıtlayan en güçlü gerekçedir?
A) Eserin aruz ölçüsüyle yazılmış olması ve kahramanının bir eşek olmasıB) Mesnevi nazım biçiminin kafiye örgüsüyle ($aa, bb, cc...$) kaleme alınmış olması ve teşhis (kişileştirme) ile intak (konuşturma) sanatları kullanılarak allegorik bir fabl kurgusuna sahip olması
C) Eserin dinî-tasavvufi bir konuyu işlemesi ve içinde çeşitli hayvan tasvirlerine yer verilmesi
D) Dönemin padişahına sunulan bir övgü (medhiye) bölümü içermesi ve sade bir dille yazılması
E) Olayların tamamen gerçekçi bir mekanda geçmesi ve kahramanların insan dışı varlıklardan seçilmesi
Aşağıda Dede Korkut Hikayeleri'nden alınan bir parça verilmiştir:
"Kazan Bey der: 'Berü gelgil başım bahtı, evim tahtı / Evden çıkıp yürüyende servi boylum / Topuğunda sarmaşanda kara saçlım / Kurulu yaya benzer çatma kaşlım / Çift badem sığmayan dar ağızlım / Kavunum, yemişim, devletim...'"
Bu parçadan hareketle Dede Korkut Hikayeleri'nin edebi ve kültürel yapısıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Nesir (düz yazı) içinde yer alan bu tür bölümlerde, iç kafiyeler (seciler) ve aliterasyonlarla şiirsel (secili) bir anlatım oluşturulmuştur.
C) Benzetmelerde (servi boylu, çatma kaşlı, çift badem sığmayan dar ağızlı) Türk halk şiiri ve kültürünün geleneksel estetik kalıplarından yararlanılmıştır.
D) Metinde tamamen yabancı kelimeler egemendir ve Göktürkçe döneminin dil özelliklerini birebir yansıtan arkaik bir yapı korunmuştur.
E) Hitaplarda hem somut hem de soyut (devletim, bahtım) unsurlar bir arada kullanılarak zengin bir duygu dünyası yansıtılmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-edebi-yat-yazili-konulari-mesnevi-turu-ve-bicimsel-ozellikleri-siir-bilgisi-bicim-sekil-ozellikleri-redif-kafiye-dede-korkut-hikayeleri-turk-edebiyatinda-fabl/testler