✅ 10. Sınıf Edebiyat: Divan Edebiyatı Şiiri (Gazel ve Kaside) Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Divan Edebiyatı Şiiri (Gazel ve Kaside) Testi
Divan edebiyatında gazelin ilk beytine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) MaktaB) Matla
C) Taç beyit
D) Beytü'l-gazel
E) Şah beyit
Kasidede şairin kendi sanatını, ustalığını ve şairliğini övdüğü bölüme ne ad verilir?
A) FahriyeB) Nesib
C) Medhiye
D) Girizgâh
E) Dua
Gazel nazım şekli ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Nazım birimi dörtlüktür, hece ölçüsüyle yazılır.B) Nazım birimi benttir, hece ölçüsüyle yazılır.
C) Nazım birimi beyittir, aruz ölçüsüyle yazılır.
D) Uyak düzeni "aaaa, bbba, ccca" şeklindedir.
E) Beyit sayısı genellikle 33 ile 99 arasında değişir.
Kaside nazım şeklinin kafiye düzeni (örgüsü) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) aa, ba, ca, da, ea...B) ab, ab, cd, cd...
C) aa, bb, cc, dd, ee...
D) aaaa, bbba, ccca...
E) aabb, ccdd, eeff...
Gazel ve kaside nazım biçimlerinin karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Her iki nazım biçiminde de nazım birimi beyittir.B) Kafiye şemaları benzer şekilde "aa, ba, ca, da..." düzenindedir.
C) Kasidelerin beyit sayısı genellikle gazellerin beyit sayısından fazladır.
D) Her iki nazım şekli de aruz ölçüsünün değişik kalıplarıyla yazılır.
E) Gazelde din ve devlet büyükleri övülürken kasidede aşk, şarap ve tabiat güzellikleri işlenir.
Kasidenin bölümleri mantıksal ve geleneksel bir sıra takip eder.
Buna göre bir kasidenin bölümlerinin doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
B) Medhiye - Nesib - Girizgâh - Fahriye - Tegazzül - Dua
C) Girizgâh - Nesib - Fahriye - Medhiye - Dua - Tegazzül
D) Nesib - Medhiye - Fahriye - Girizgâh - Tegazzül - Dua
E) Fahriye - Girizgâh - Nesib - Medhiye - Dua - Tegazzül
"Bâkî çemende hayli perîşân imiş varak
Benzer ki bir şikâyeti var rûzgârdan"
Bâkî'ye ait bu beyitle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
B) Kasidenin medhiye bölümünden alınmıştır.
C) Şairin mahlası geçtiği için son beyittir (makta).
D) Şiirin en güzel beyti olan şah beyittir.
E) Gazelin musammat olduğunu gösterir.
Divan edebiyatında gazeller içerik ve söyleyiş özelliklerine göre bazı terimlerle karşılanır.
Buna göre, bütün beyitlerinde aynı konunun işlendiği gazeller ile her beyti aynı güzellikte ve mükemmellikte söylenmiş gazelleri karşılayan terimler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
B) Yek-ahenk - Yek-avaz
C) Beytü'l-gazel - Taç beyit
D) Musammat gazel - Rindane gazel
E) Âşıkane gazel - Şuhane gazel
Gazeller işledikleri konulara göre âşıkane, rindane, şûhane ve hikemî gibi isimler alır.
Buna göre divan şairleri ile özdeşleşen gazel türü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Bâkî - Rindâne gazel
C) Nedîm - Şûhane gazel
D) Nâbî - Hikemî gazel
E) Şeyhî - Şûhane gazel
Kasideler adlandırılırken belirli ölçütler dikkate alınır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin adlandırılmasında kullanılan yöntemlerden biri değildir?
B) Nesib bölümünde tasvir edilen konuya göre adlandırma (Örn: Bahâriye)
C) Şairin kullandığı mahlasa göre adlandırma
D) Uyak harfine (kafiye sesine) göre adlandırma (Örn: Kasîde-i Tâiyye)
E) Nesibinde bayram anlatılıyorsa buna göre adlandırma (Örn: Iydiye)
I. Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı
II. Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân
Niçin kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı
III. Gül-i ruhsârına karşu gözümden kanlu akar su
Habîbüm fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı
Yukarıda Fuzûlî'ye ait beyitlerden hangileri bir gazelin ilk beyti (matla) niteliğindedir?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Aşağıda bir kasideden alınmış iki farklı beyit verilmiştir:
I. beyt:
"Âferîn ey rûzigârın şehriyâr-ı a'zamı
Kim senin devrinde bildi dehr lutf-ı âlemi"
II. beyt:
"Ermesin dest-i hazân bâğ-ı hayâtın gülüne
Dâimâ subh-ı saâdetle açılsın gülşenün"
İçerikleri ve anlamsal özellikleri göz önüne alındığında, bu beyitlerin kasidenin hangi bölümlerinden alındığı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B) I. Medhiye — II. Dua
C) I. Fahriye — II. Medhiye
D) I. Girizgâh — II. Tegazzül
E) I. Medhiye — II. Girizgâh
"Değildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil
Bana ta'n eyleyen gâfil seni görgeç utanmaz mı"
Fuzûlî'ye ait bu beyit ortadan ikiye bölünüp alt alta yazıldığında;
"Değildim ben sana mâil
Sen ettin aklımı zâil
Bana ta'n eyleyen gâfil
Seni görgeç utanmaz mı"
şeklinde bir dörtlük oluşturmaktadır.
Divan şiirinde bu biçimsel özelliğe (iç kafiyeye) sahip olan gazellere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
B) Müşterek gazel
C) Musammat gazel
D) Müstezat gazel
E) Şûhane gazel
Fuzûlî'nin ünlü bir gazeline ait şu üç beyit karışık olarak verilmiştir:
I. Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı
II. Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı
III. Şeb-i hicrân yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım
Uyarır halkı efgânım karâ bahtım uyanmaz mı
Gazel nazım şeklinin biçimsel kuralları (matla, makta özellikleri ve kafiye örgüsü) dikkate alındığında, bu beyitlerin baştan sona doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
B) II - I - III
C) II - III - I
D) III - II - I
E) III - I - II
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-divan-siiri/testler