✅ 10. Sınıf Edebiyat: Destan halk hikayesi Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Destan halk hikayesi Testi
Destan (epope) türü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Milletlerin hayatını derinden etkileyen savaş, göç, kıtlık gibi olayları konu edinir.B) Genellikle anonimdir ve ağızdan ağıza yayılarak günümüze ulaşmıştır.
C) Destanlarda olağanüstü olaylar ve kahramanlar geniş yer tutar.
D) Modern dönemde yazılan romanlar gibi tamamen gerçekçi bir anlatım sergiler.
E) Türk edebiyatının İslamiyet öncesi dönemine ait en önemli ürünlerindendir.
Doğal destanların oluşum süreciyle ilgili olarak;
I. Çekirdek (Doğuş)
II. Yayılma
III. Derleme
aşamalarından hangileri, destanın bir ozan tarafından yazıya geçirilip düzenlendiği aşamayı ifade eder?
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Halk hikâyelerinin biçimsel özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Tamamen mensur (düzyazı) olarak kaleme alınırlar.B) Sadece manzum (şiir) parçalardan oluşurlar.
C) Olaylar düzyazı, duygular ve konuşmalar ise şiirle ifade edilir.
D) Batı edebiyatındaki modern hikâye ile aynı yapısal özelliklere sahiptir.
E) Sadece dini konuları işleyen kısa metinlerdir.
Türk edebiyatında "destan" geleneğinden "halk hikâyeciliği"ne geçişin ilk örneği kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ergenekon DestanıB) Dede Korkut Hikâyeleri
C) Kerem ile Aslı
D) Risaletü'n-Nushiyye
E) Divanü Lügati't-Türk
Halk hikâyeleri konularına göre sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi "kahramanlık konulu" halk hikâyelerine örnek gösterilebilir?
A) Arzu ile KamberB) Tahir ile Zühre
C) Kerem ile Aslı
D) Köroğlu Hikâyesi
E) Ferhat ile Şirin
Aşağıdaki destan-millet/devlet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Oğuz Kağan Destanı - HunlarB) Türeyiş Destanı - Uygurlar
C) Bozkurt Destanı - Göktürkler
D) Alp Er Tunga Destanı - Sakalar (İskitler)
E) Manas Destanı - Selçuklular
Yapay destanlar, bir şairin toplumu etkileyen bir olayı destan formunda kaleme almasıyla oluşur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatındaki "yapay destan" örneklerinden biri değildir?
B) Çanakkale Şehitlerine (Mehmet Akif Ersoy)
C) Kuvâyı Milliye Destanı (Nazım Hikmet)
D) Göç Destanı (Uygur Dönemi)
E) Sakarya Meydan Savaşı (Ceyhun Atuf Kansu)
Halk hikâyelerindeki "zaman" ve "mekân" unsurları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Mekânlar genellikle gerçek dünyadan (şehirler, ülkeler) seçilir ancak tasvirler yüzeyseldir.B) Zaman kavramı belirsizdir; olaylar "günlerden bir gün" gibi ifadelerle başlar.
C) Hikâyelerde mekânlar arası yolculuklar bazen olağanüstü bir hızla gerçekleşebilir.
D) Hikâyedeki olaylar kronolojik bir sıra izlemeden, karmaşık bir zaman kurgusuyla anlatılır.
E) Mekân tasvirlerinde genellikle kalıplaşmış ifadeler kullanılır.
Türk destanlarında sıkça kullanılan "motifler" ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Işık: Kahramanlara yol gösteren veya ilahi bir gücü temsil eden unsur.B) At: Kahramanın en yakın dostu, bazen sahibiyle konuşabilen varlık.
C) Mağara: Sığınma, korunma veya yeniden doğuşu simgeleyen mekan.
D) Ağaç: Soyun devamlılığını veya kutsallığı temsil eden (Uygur destanlarındaki gibi) unsur.
E) Deniz: Sadece ticaret ve ulaşım amacıyla kullanılan coğrafi bir terim.
Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Eser, bir önsöz ve 12 hikâyeden oluşur (Son yıllarda bulunan 13. nüsha hariç genel kabul).B) Hikâyelerde hem İslamiyet öncesi hem de İslami unsurlar iç içedir.
C) Oğuz Türklerinin iç ve dış mücadeleleri, yaşam biçimleri anlatılır.
D) Eserin yazarı, hikâyelerin sonunda dua eden Dede Korkut'un kendisidir.
E) Nazım ve nesir karışık bir dille, oldukça sade ve akıcı bir Türkçeyle yazılmıştır.
Halk hikâyelerini anlatan "Aşıklar" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Hikâyeyi anlatırken genellikle bağlama (saz) çalarlar.B) Hikâyenin en heyecanlı yerinde dinleyiciyi meraklandırmak için ara verirler.
C) Hikâyeleri sadece saray çevresindeki eğitimli kitleye anlatırlar.
D) Anlatım sırasında dinleyicinin tepkisine göre hikâyede küçük değişiklikler yapabilirler.
E) Hikâyeye başlamadan önce "fasıl" adı verilen bölümde şiirler okuyabilirler.
Destan türü ile Halk Hikâyesi türü karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi bu iki tür arasındaki temel farklardan biri olarak gösterilemez?
A) Destanlar genellikle tam manzum iken, halk hikâyeleri nazım-nesir karışıktır.B) Destanlarda toplumsal olaylar (savaş, göç) ön plandayken, halk hikâyelerinde bireysel konular (aşk) daha ağırlıklıdır.
C) Destanlar sözlü gelenek ürünü iken, halk hikâyeleri doğrudan modern matbaa teknikleriyle yazılı olarak doğmuştur.
D) Destanlardaki olağanüstülükler halk hikâyelerine göre daha merkezi ve yoğundur.
E) Destanlar milletlerin tarih sahnesine çıkış dönemlerine ışık tutarken, halk hikâyeleri daha yerleşik hayat kültürünü yansıtır.
"Kerem der ki: 'Aman aslı hanım, bir ateş düştü canıma, yanar ağlarım. Sen orada, ben burada... Felek ayırdı bizi.' Elini sazın tellerine vurdu, başladı bir türkü söylemeye. Oradakiler Kerem'in derdiyle dertlendiler."
Yukarıdaki metin parçasıyla ilgili yapılan çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
B) Kahramanların duyguları şiir (türkü) yoluyla ifade edilmiştir.
C) Anlatıcı, ilahi bakış açısına sahip bir gözlemcidir.
D) Bu parça bir "doğal destan"dan alınmış yüksek epik bir söyleyiş örneğidir.
E) Metinde halk hikâyelerine özgü kalıplaşmış ifadeler ve samimi bir dil vardır.
Dede Korkut Hikâyeleri'nin "geçiş dönemi" eseri olmasını sağlayan temel özellikler üzerine bir araştırma yapan öğrenci, aşağıdaki bulgulardan hangisine ulaşırsa bu tezi desteklemiş olmaz?
A) Eserdeki kahramanların hem eski Türk inanışlarına ait özellikler göstermesi hem de "Bismillah" diyerek işe başlamaları.B) Hikâyelerin dilinin, Orhun Yazıtları'ndaki saf Türkçe ile Divan edebiyatındaki ağır Arapça-Farsça tamlamalar arasında bir denge kurması.
C) Metinlerde hem destansı kahramanlıkların (ejderha ile savaşma vb.) hem de günlük aile yaşantısının (kız isteme, düğün vb.) yer alması.
D) Eserin tamamen aruz vezniyle ve beyitler halinde, klasik mesnevi formunda yazılmış olması.
E) Göçebe yaşam tarzı ile yerleşik hayata dair unsurların (şehirler, kaleler) bir arada zikredilmesi.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-destan-halk-hikayesi/testler