✅ 10. Sınıf Edebiyat: Anlamca fiiller Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Anlamca fiiller Testi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem "iş (kılış)" bildiren bir fiildir?
A) Dün akşam yorgunluktan erkenden uyumuş.B) Bahçedeki yeşil yapraklar sonbaharda sararmış.
C) Kitaptaki en güzel şiiri defterine yazdı.
D) Yolcular durakta sessizce oturdu.
E) Bebek gürültüden dolayı sabaha karşı uyandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, öznenin iradesiyle gerçekleşen ancak nesne alamayan bir "durum" fiilidir?
A) Annem pazardan taze meyveler almış.B) Yolculuktan sonra otelde biraz dinlendik.
C) Bahçedeki demir kapı yağmurdan paslanmış.
D) Fırındaki ekmekler çok güzel kızarmış.
E) Kardeşim kırılan bardağı çöpe attı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, öznenin iradesi dışında zamanla meydana gelen bir değişimi (oluş fiili) ifade etmektedir?
A) Çocuklar parkta neşeyle koşuyordu.B) Masanın üzerindeki ekmekler birkaç günde küflenmiş.
C) Öğretmenimiz tahtadaki yazıyı dikkatle okudu.
D) Akşamki maçı televizyondan heyecanla seyrettik.
E) Misafirler salonda sessizce oturdular.
Fiiller anlamlarına göre "iş (kılış)", "durum" ve "oluş" fiilleri olmak üzere üçe ayrılır.
Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
B) uzamak - Oluş fiili
C) ağlamak - Durum fiili
D) çürümek - Oluş fiili
E) taşımak - Durum fiili
"Sonbahar gelince bahçedeki güller (I) soldu. Ben de pencerenin kenarına geçip saatlerce (II) ağladım. Sonra kendime gelmek için raftaki kitabı (III) okudum."
Bu parçadaki numaralanmış fiillerin anlam özellikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) I. Durum - II. İş - III. Oluş
C) I. Oluş - II. İş - III. Durum
D) I. İş - II. Durum - III. Oluş
E) I. Durum - II. Oluş - III. İş
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem "iş (kılış)" hem de "durum" fiili bir arada kullanılmıştır?
A) Mektubu hızlıca yazdı ve koltuğa uzandı.B) Ağaçtan elmaları kopardı ve sepete doldurdu.
C) Hava kararınca sokaklar boşaldı, dükkânlar kapandı.
D) Bebek sabaha kadar ağladı, gün ağarınca uyudu.
E) Sonbaharda yapraklar sararır ve toprağa dökülür.
"Oluş fiilleri; öznenin kendi iradesi dışında, zamanla kendiliğinden gerçekleşen bir nitelik değişimini ifade eder."
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir fiil kullanılmamıştır?
B) Uzun süre güneşte kalan kumaşın rengi solmuş.
C) Havalar ısınınca dağlardaki karlar eridi.
D) Çocuk, elindeki balonu rüzgâra kaptırınca çok ağladı.
E) Bahçeye diktiğimiz fidanlar bu yıl iyice büyüdü.
İş (kılış) fiilleri nesne alabilen eylemlerdir. Bu fiillerin başına "onu" zamiri getirildiğinde anlamlı bir bütün oluşur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, cümlede nesne bulunmadığı hâlde anlamca "iş (kılış)" fiilidir?
B) Kitap okurken odasında sessizce oturdu.
C) Dikkatli bakmayınca farkı göremedim.
D) Bütün gün hiç durmadan, heyecanla okudu.
E) Bahçedeki kuru dalları tek tek topladı.
Durum fiilleri ile oluş fiilleri nesne alamama yönüyle ortaktır ancak oluş fiillerinde zamanla kendiliğinden değişme anlamı varken durum fiillerinde öznenin içinde bulunduğu durum süreklilik gösterir ve iradeye bağlı olabilir.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde yüklem, diğerlerinden farklı bir anlam özelliğine sahiptir?
B) Sıcak havanın etkisiyle süt çok çabuk ekşidi.
C) Dedemin saçları son birkaç yılda iyice beyazladı.
D) Sınavdan sonra derin bir nefes alıp rahatça uyudu.
E) Bahçedeki demir parmaklıklar nemden paslandı.
"Karardı (I) gökyüzü birden, bulutlar ağladı,
Ben bu ıssız sokakta sessizce yürüdüm (II),
Elimdeki eski mektubu nehre fırlattım (III)."
Bu dizelerde geçen numaralanmış fiillerin anlam özellikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) I. Durum - II. İş - III. Oluş
C) I. Oluş - II. İş - III. Durum
D) I. İş - II. Durum - III. Oluş
E) I. Durum - II. Oluş - III. İş
"Açmak" fiili aşağıdaki cümlelerin hangisinde "oluş" anlamıyla kullanılmıştır?
A) Sabah kalkar kalkmaz odasının pencerelerini açtı.B) Yeni aldığı bilgisayarın kutusunu dikkatlice açtı.
C) Baharın gelişiyle dağlardaki sarı çiğdemler açtı.
D) Konuyu daha iyi anlamak için sözlüğü açtı.
E) Memur, gelen misafirler için büyük salonu açtı.
Bir Türkçe öğretmeni tahtaya şu cümleleri yazmıştır:
I. Sonbaharda dökülen yapraklar toprakta kısa sürede çürüdü.
II. Akşamki fırtınada balkondaki saksıyı içeriye aldım.
III. Yolcular sıcak havada ağacın gölgesinde biraz dinlendi.
IV. Sınav sonuçlarını öğrenince sevinçten havalara uçtu.
Öğretmen, öğrencilerden bu cümlelerin yüklemlerini anlam özelliklerine göre sınıflandırmalarını istemiştir. Öğrencilerin yaptığı eşleştirmeler şu şekildedir:
- Ahmet: I. cümle oluş, II. cümle iş, III. cümle durum, IV. cümle durum fiilidir.
- Burak: I. cümle durum, II. cümle iş, III. cümle oluş, IV. cümle iş fiilidir.
- Ceyda: I. cümle oluş, II. cümle durum, III. cümle iş, IV. cümle durum fiilidir.
- Deniz: I. cümle iş, II. cümle durum, III. cümle oluş, IV. cümle durum fiilidir.
- Elif: I. cümle oluş, II. cümle iş, III. cümle durum, IV. cümle iş fiilidir.
Buna göre, tahtadaki cümlelerin yüklemlerini tamamen doğru sınıflandıran öğrenci aşağıdakilerden hangisidir?
B) Burak
C) Ceyda
D) Deniz
E) Elif
Aşağıdaki parçada geçen fiillerle ilgili yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
"Kazan Bey der: 'Oğul, sen gideli beri otağımın ateşi söndü (I). Ben buralarda çok ağladım (II). Şimdi seni karşımda gördüm (III), içimdeki korkular bitti (IV).'"
B) II. fiil, öznenin iradesiyle gerçekleşen ancak nesne alamayan bir "durum" fiilidir.
C) III. fiil, başına "onu" zamiri getirilebildiği ve nesne alabildiği için "iş (kılış)" fiilidir.
D) IV. fiil, öznenin iradesiyle yaptığı ve nesne alabilen bir "iş (kılış)" fiilidir.
E) Parçada hem iş, hem durum hem de oluş fiiline örnek bulunmaktadır.
"Atmak" fiili normalde nesne alabilen bir "iş (kılış)" fiili iken bazı cümlelerde kazandığı anlam nedeniyle nesne alamayan bir "durum" fiiline dönüşebilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "atmak" fiili bu açıklamaya uygun şekilde "durum" fiili olarak kullanılmıştır?
B) Sınav sonucunu öğrenince kalbi heyecandan hızlı hızlı attı.
C) Eski defterleri ve kağıtları çöpe attı.
D) Arkadaşına şaka yapmak için üzerine kar attı.
E) Üzerindeki ağır montu hemen kenara attı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-anlamca-fiiller/testler