✅ 10. Sınıf Din Kültürü: Teknoloji ve ahlak Test Çöz
✅ 10. Sınıf Din Kültürü: Teknoloji ve ahlak Testi
Sosyal medyada başkalarının özel hayatını, gizli kalması gereken fotoğraflarını ve kişisel bilgilerini merak edip araştırmak İslam ahlakındaki hangi kavramın ihlali kapsamına girer?
A) TecessüsB) Gıybet
C) İftira
D) Haset
E) Riya
İnternet ortamında büyük emekler verilerek üretilmiş bir yazılımı, kitabı, filmi veya sanat eserini lisanssız (korsan) olarak indirmek ve kullanmak İslam ahlakına göre öncelikle aşağıdakilerden hangisinin ihlalidir?
A) Sıla-i rahimB) Kul hakkı
C) Tecessüs
D) Gıybet
E) Fitne
İslam dini, insanın kendisine verilen ömür sermayesini faydalı işlerle değerlendirmesini ister. Teknolojik araçların (telefon, tablet, bilgisayar vb.) amaçsızca ve saatlerce kullanılarak vaktin boşa harcanması İslam ahlakında hangi kavramla ifade edilir?
A) HasetB) Riya
C) İsraf
D) Tecessüs
E) İftira
Hucurât suresi 6. ayette mealen şöyle buyrulur: "Ey iman edenler! Bilerek bir topluluğa zarar verip de sonra yaptığınıza pişman olmamanız için, yoldan çıkmışın biri size bir haber getirdiğinde onun doğruluğunu araştırın."
Bu ayet, sosyal medya kullanıcılarına öncelikle aşağıdaki ahlaki görevlerden hangisini yüklemektedir?
B) Bilginin kaynağını ve doğruluğunu araştırmadan paylaşmamak
C) İnternette sürekli aktif ve güncel kalmak
D) Sadece tanıdık kişileri takip etmek
E) Teknolojik gelişmeleri yakından izlemek
İslam'a göre teknoloji; insanın hayatını kolaylaştırmak, yeryüzünü imar etmek ve Allah'ın verdiği nimetlerden meşru dairede faydalanmak için bir araçtır. Ancak teknolojinin insanın yaratılış gayesini unutturacak, insani değerleri yok edecek ve doğanın dengesini bozacak şekilde kullanılması "fıtrata müdahale" olarak görülür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi teknolojinin fıtrata uygun kullanımına örnek gösterilemez?
B) Tarımda verimliliği artırmak amacıyla insan sağlığına zararlı genetik müdahaleler yapılması
C) İletişim teknolojileri sayesinde uzaktaki akrabalarla bağların korunması
D) Yenilenebilir enerji kaynakları geliştirilerek çevrenin korunması
E) Eğitimde fırsat eşitliği sağlamak amacıyla dijital kütüphanelerin kurulması
Bir lise öğrencisi olan Selim, sınıf arkadaşı hakkında asılsız bir dedikoduyu içeren mesajı okulun ortak WhatsApp grubunda paylaşmıştır. Bu mesaj kısa sürede tüm okulda yayılmış ve arkadaşının onuru zedelenmiştir.
Selim'in bu davranışı İslam ahlakındaki;
I. Gıybet
II. İftira
III. Tecessüs
kavramlarından hangileriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
İslam ahlakında insanın sahip olduğu beden, akıl, ruh sağlığı ve zaman gibi nimetler Allah'ın insana verdiği birer "emanet"tir. İnsan, ahirette bu emanetleri nasıl ve ne yolda kullandığından hesaba çekilecektir.
Bu bilgi dikkate alındığında, teknoloji kullanımında "emanet bilincine" sahip bir bireyden aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
B) Zihnini faydasız, müstehcen ve zararlı içeriklerden uzak tutması
C) Sosyal medyada geçirdiği zamanı ibadet ve sorumluluklarına engel olmayacak şekilde ayarlaması
D) Teknolojik imkanları sadece kendi bencil arzularını tatmin etmek için sınırsızca kullanması
E) Dijital araçları insanlığa faydalı bilgi üretmek ve yaymak amacıyla değerlendirmesi
"Sıla-i rahim", akrabalık bağlarını korumak, onları ziyaret etmek ve maddi-manevi destek olmak anlamına gelen dini bir görevdir. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte yüz yüze iletişim azalmış, bayram tebrikleri ve hal hatır sormalar sadece kısa mesajlara veya sosyal medya paylaşımlarına indirgenmiştir.
Bu durumun aile ve akrabalık ilişkileri üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Teknoloji, sıla-i rahim ibadetinin asıl amacını ve samimiyetini zayıflatma riski taşımaktadır.
C) Kısa mesaj göndermek, akrabaları bizzat ziyaret etmekten daha sevaptır.
D) Teknolojik araçlar akrabalık bağlarının tamamen kopmasına neden olduğu için haram kabul edilmelidir.
E) Sanal iletişim sayesinde akrabalar arasındaki tüm kırgınlıklar kendiliğinden çözülmüştür.
İslam inancına göre insanın dünyada yaptığı her iş, söylediği her söz melekler tarafından kaydedilmekte ve ahirette "amel defteri" olarak karşısına çıkacaktır. Günümüzde ise internette yaptığımız her arama, paylaştığımız her yorum ve beğendiğimiz her gönderi "dijital ayak izi" olarak sunucularda kalıcı olarak kaydedilmektedir.
Bu iki durum arasında kurulan ilişki, bir Müslümanda öncelikle hangi bilincin gelişmesine katkı sağlar?
B) Teknolojik okuryazarlık becerisi
C) Sosyal medyada popüler olma arzusu
D) Dünyadan tamamen el etek çekme düşüncesi
E) Bilgiye hızlı ulaşma isteği
Hz. Peygamber bir hadisinde şöyle buyurmuştur: "Kim iyi bir çığır açarsa, bunun sevabı ile bununla amel edenlerin sevabı o kimseye ait olur... Kim de kötü bir çığır açarsa, bunun günahı ile bununla amel edenlerin günahı o kimseye ait olur." (Müslim, İlim, 15)
Bu hadis, sosyal medyada içerik üreten ve paylaşım yapan bir Müslüman için aşağıdaki durumlardan hangisine işaret eder?
B) Paylaşılan zararlı veya faydalı içeriklerin, kişinin vefatından sonra da sorumluluk doğurabileceğine
C) Teknolojik araçların kullanımının tamamen terk edilmesi gerektiğine
D) Popüler olan her akımın sorgulanmadan takip edilebileceğine
E) Dijital dünyada yapılan paylaşımların ahirette bir karşılığının olmayacağına
Günümüzde yapay zeka teknolojileri, insanların yerine karar verebilen, metin yazabilen ve analiz yapabilen seviyeye ulaşmıştır. Ancak yapay zekanın kararlarında adalet, hakkaniyet ve ahlaki değerleri tam anlamıyla gözetmesi mümkün değildir. Çünkü ahlak; özgür irade, akıl ve sorumluluk bilinci gerektirir.
Buna göre, yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanımında ahlaki sorumluluk kime aittir?
B) Teknolojiyi üreten, kodlayan ve kullanan insanlara
C) Sadece internet servis sağlayıcılarına
D) Yapay zekanın kullanıldığı bilgisayar ve cihazlara
E) Teknolojik gelişmeleri takip etmeyen toplumlara
Bir sosyal medya platformunda, bir kişinin fiziksel özellikleriyle dalga geçilen ve rızası dışında çekilmiş bir fotoğrafı paylaşılmıştır. Bu paylaşımın altına yüzlerce kişi hakaret içerikli yorumlar yapmış, binlerce kişi ise gönderiyi beğenerek yayılmasına katkıda bulunmuştur.
Bu siber zorbalık vakası, İslam ahlakı açısından analiz edildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Kişinin rızası dışında fotoğrafının paylaşılması, İslam'ın koruma altına aldığı mahremiyet hakkının ihlalidir.
C) Sanal ortamda yapılan bu hakaretler, muhatap yüz yüze olmadığı için "kul hakkı" kapsamında değerlendirilemez.
D) Topluluk önünde bir kimseyle alay etmek, Hucurât suresinde yasaklanan ahlaki kusurlardan biridir.
E) Bu tür paylaşımlar toplumsal barışı, sevgiyi ve kardeşlik iklimini zedeleyen fitne unsurlarıdır.
"İhsan; Allah'ı görüyormuş gibi ibadet etmektir. Sen O'nu görmesen de O seni görmektedir." (Hadis-i Şerif)
İnternet ortamında gerçek kimliğini gizleyerek (anonim hesaplar kullanarak) başkalarına hakaret eden, yalan haber yayan veya ahlak dışı sitelerde vakit geçiren bir kişinin durumu, "ihsan" ve "murakabe" bilinci açısından nasıl değerlendirilmelidir?
B) İhsan bilincine sahip bir mümin, insanların kendisini görmediği sanal ortamlarda da Allah'ın kendisini gördüğünü bilerek hareket eder.
C) Anonimlik, insana dünyevi sorumluluklardan kaçma fırsatı verdiği için ahlaki kurallardan muaf olma hakkı tanır.
D) Sadece gerçek hayattaki ibadetlerde ihsan bilinci aranır, dijital dünyadaki davranışlar bu kapsam dışındadır.
E) Kişi, sanal dünyada günah işlese bile toplumsal baskı görmediği için ruhsal ve ahlaki açıdan zarar görmez.
Modern çağda teknoloji, insan hayatını kolaylaştıran bir "araç" olmaktan çıkıp, insanı sürekli kendisine bağlayan ve yönlendiren bir "amaç" haline gelmiştir. Akıllı telefon bildirimleri, sonsuz kaydırma özellikleri ve dijital oyunlar, insanın iradesini zayıflatarak onu adeta kendisine esir etmektedir. İslam ahlakı ise insanın sadece Allah'ya kul olmasını (ubudiyyet), iradesini kontrol altında tutmasını ve nefsinin esiri olmamasını emreder.
Bu felsefi ve ahlaki çerçeveden hareketle, teknoloji bağımlılığı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi İslam'ın "kulluk" (ubudiyyet) vizyonuyla en çok çelişir?
B) Dijital araçların, insanın yaratılış gayesi olan "Allah'a kulluk" bilincini unutturacak düzeyde hayatın merkezine yerleşmesi
C) İnsanın, dijital dünyanın sunduğu yapay hazların peşinden giderek manevi derinliğini ve iç huzurunu kaybetmesi
D) Teknolojinin, insanın sadece maddi ihtiyaçlarını değil, manevi ve ahlaki gelişimini de tamamen kendi kontrolüne alabileceği iddiası
E) Teknolojik araçların, insanı diğer insanlarla sanal olarak bağlarken, yaratıcısıyla olan kalbi bağını zayıflatması
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-din-kulturu-teknoloji-ve-ahlak/testler