✅ 10. Sınıf Din Kültürü: 4 ünite Test Çöz

İslam ahlakında, insanların gizli hallerini, kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmak yasaklanmıştır.

Bu olumsuz tutum ve davranışı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kimsenin verdiği sözde durması, yaptığı anlaşmalara sadık kalması ve üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmesi İslam ahlakında övülen en önemli erdemlerdendir.

Bu erdem aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

İbadetleri, hayırlı ve güzel işleri Allah rızası için değil de insanlara gösteriş yapmak, onların takdirini ve beğenisini kazanmak amacıyla yapmaya ne ad verilir?

Her şeye hakkını vermek, her şeyi layık olduğu yere koymak ve aşırılıktan uzak durarak orta yolu izlemek anlamına gelen ahlaki kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İslam ahlak düşüncesinde bütün iyi huyların kaynağı kabul edilen dört temel erdem vardır. Bunlar; bilgelik anlamına gelen "hikmet", cesaret anlamına gelen "şecaat", ölçülülük ve namusluluk anlamına gelen "iffet" ve tüm bunların dengeli bir şekilde uygulanmasını sağlayan "adalet"tir.

Buna göre, haksızlık karşısında susmayan, vatan savunmasında canını feda etmekten çekinmeyen ancak bunu yaparken de delice bir öfkeyle değil, akıl ve inanç sınırları içinde hareket eden bir askerin davranışı öncelikle hangi erdemle ilişkilendirilir?

Hz. Peygamber bir hadisinde şöyle buyurmuştur:

"Ateşin odunu yakıp kül ettiği gibi, ... de insanın iyi amellerini yer bitirir."

Bu hadiste boş bırakılan yere İslam ahlakında yerilen hangi olumsuz davranış getirilmelidir?

Hz. Aişe’ye, Hz. Peygamber’in ahlakının nasıl olduğu sorulduğunda o, "Onun ahlakı Kur'an'dı." şeklinde cevap vermiştir.

Hz. Aişe'nin bu sözünden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

"Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin." (Hucurât suresi, 10. ayet)

Bu ayetten hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İslam ahlakında insanın kendisini başkalarından üstün görmesi, büyüklük taslaması ve hakkı kabul etmemesi "kibir" olarak adlandırılır. Kibir, hem bireysel hem de toplumsal ilişkileri zedeleyen çok tehlikeli bir manevi hastalıktır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kibrin bireyde ve toplumda yol açtığı olumsuz sonuçlardan biri değildir?

Ahmet, iş yerinde terfi almak amacıyla çalışma arkadaşı Mehmet hakkında asılsız iddialar ortaya atmış ve onun yapmadığı hataları yapmış gibi yöneticilerine aktarmıştır. Bu durum Mehmet'in işten çıkarılmasına ve itibarının zedelenmesine yol açmıştır.

Ahmet'in bu davranışı İslam ahlakında yerilen;
I. İftira,
II. Tecessüs,
III. Yalan

kavramlarından hangileriyle doğrudan ilişkilidir?

İslam ahlakında erdemler, iki aşırı uç (ifrat ve tefrit) arasındaki dengeli orta yol (itidal) olarak tanımlanır. Örneğin "iffet" erdemi; bedensel arzular karşısında aşırıya kaçıp şehvete esir olmak (ifrat) ile tamamen hayattan elini eteğini çekip hissizleşmek (tefrit) arasındaki dengeli duruştur.

Buna göre, "şecaat" (cesaret) erdeminin ifrat (aşırılık) ve tefrit (yetersizlik) boyutları sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

"Ey iman edenler! Zannın çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Biriniz diğerini arkasından çekiştirmesin. Biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. O halde Allah’tan korkun. Şüphesiz Allah, tövbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir." (Hucurât suresi, 12. ayet)

Bu ayette geçen ahlaki yasaklar ve aralarındaki ilişki dikkate alındığında;

I. Suizan (kötü zan), tecessüs (kusur araştırma) ve gıybet (arkadan çekiştirme) birbirini tetikleyen zincirleme bir süreç oluşturur.
II. İnsanların gizli hallerini araştırmak, toplumsal güveni sarsarak gıybete zemin hazırlar.
III. Ayetteki benzetme, gıybetin sadece bireysel bir günah olmayıp insan onurunu ve kardeşlik bağını tamamen yok eden vahşi bir eylem olduğunu gösterir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İslam ahlak felsefesinde ahlakın değişip değişmeyeceği tartışılmıştır. İmam Gazali gibi düşünürler, ahlakın tamamen değişmez olmadığını, terbiye ve eğitim yoluyla güzelleştirilebileceğini savunurlar. Onlara göre eğer ahlak değişmeseydi, peygamberlerin gönderilmesi, öğütler, eğitim ve cezalar anlamsız kalırdı. İnsan doğuştan getirdiği bazı eğilimleri (öfke, şehvet vb.) tamamen yok edemez ancak onları akıl ve dinin kontrolü altında tutarak erdeme dönüştürebilir.

Bu parçadan hareketle ahlak ve terbiye ilişkisine dair aşağıdaki analizlerden hangisi yapılamaz?

Bir toplumda adalet, hak sahibine hakkını vermek ve suçluya hak ettiği cezayı uygulamaktır. Merhamet ise acıma, şefkat gösterme ve gerektiğinde affetme duygusudur. İslam ahlakında bu iki kavram birbirinin zıttı değil, tamamlayıcısıdır. Ancak adalet ve merhametin dengelenmesi hassas bir çizgidir.

Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi adalet ve merhamet dengesinin İslam ahlakına uygun şekilde kurulduğuna örnek gösterilebilir?