✅ 10. Sınıf Coğrafya: Türk kültürlerinin mekansal özellikleri ve türk dünyasının ortak kültürel özellikleri hakkında çıkarım yapma Test Çöz

Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı ve şekillendiği coğrafi bölge (anayurt) aşağıdakilerden hangisidir?

Türk kültürünün doğduğu coğrafyadaki iklim ve bitki örtüsü özellikleri, ilk Türk topluluklarının temel geçim kaynağını doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, Türk kültürünün ilk dönemlerinde en önemli ekonomik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Türk kültürünün mekansal özelliklerinden biri de göçebe yaşam tarzına uygun taşınabilir unsurlardır.

Aşağıdakilerden hangisi bu yaşam tarzının en belirgin simgelerinden biridir?

Günümüzde Türk dünyası geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi günümüzdeki bağımsız Türk devletlerinden biri değildir?

Türk kültüründe halı ve kilim dokumacılığının çok gelişmiş olması, bu kültürün doğduğu coğrafyanın doğal çevre özellikleriyle doğrudan ilişkilidir.

Bu durumun ortaya çıkmasında;
I. Geniş bozkırların bulunması,
II. Küçükbaş hayvancılığın yaygın olması,
III. Orman örtüsünün çok zengin olması

faktörlerinden hangileri etkili olmuştur?

Türk kültürü, tarih boyunca göçler ve fetihler yoluyla çok geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

Bu yayılma sürecinde Türk kültürünün taşıyıcısı ve köprüsü konumunda olan, günümüzde de bu kültürün en yoğun yaşandığı geçiş coğrafyası aşağıdakilerden hangisidir?

Türk kültürünün yerleşik hayata geçmesiyle birlikte mimaride ve mekansal düzenlemede önemli değişimler meydana gelmiştir. Özellikle su kaynaklarının korunması ve suyun paylaşımı Türk kültüründe kutsal kabul edilmiş, bu durum mekanda belirli yapıların yaygınlaşmasını sağlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek gösterilebilecek mekansal unsurlardan biri değildir?

Türk dünyasında ortak bir kültürel miras olarak kabul edilen, baharın gelişini, doğanın uyanışını ve yeni yılın başlangıcını simgeleyen, Balkanlar'dan Orta Asya'ya kadar geniş bir coğrafyada coşkuyla kutlanan ortak kültürel değer aşağıdakilerden hangisidir?

Türk kültürünün şekillendiği Orta Asya coğrafyasında kışlar çok soğuk ve sert, yazlar ise sıcak ve kurak geçmektedir.

Bu iklim koşullarının Türk kültürünün mekansal özelliklerine etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türk kültürü, kurulduğu coğrafi konum ve göç yolları üzerinde bulunması nedeniyle tarih boyunca birçok farklı çevre kültürle etkileşim içerisine girmiştir.

Buna göre, Türk kültürünün yayılma alanları göz önüne alındığında aşağıdaki kültürlerden hangisiyle etkileşimi diğerlerine göre daha az olmuştur?

Türk dünyası sadece bağımsız devletlerden oluşmamaktadır. Rusya Federasyonu içerisinde de özerk statüye sahip birçok Türk topluluğu yaşamaktadır.

Aşağıdaki özerk bölgelerden hangisi Rusya Federasyonu sınırları içerisinde yer alan ve Türk kültürünü yaşatan topluluklardan biri değildir?

Türklerin konargöçer yaşamdan yerleşik hayata geçiş süreci, kültürün mekansal yansımalarında köklü değişimlere yol açmıştır.

Bu geçiş sürecinde ortaya çıkan mekansal değişimlerle ilgili;
I. Çadır kültürünün yerini kerpiç, taş ve ahşap meskenlerin alması,
II. Şehirlerin etrafına savunma amaçlı surların inşa edilmesi,
III. Hayvancılığın tamamen terk edilerek sadece tarıma dayalı bir ekonomiye geçilmesi,
IV. Cami, medrese, hamam ve kervansaray gibi kalıcı mimari eserlerin inşa edilmesi

yargılarından hangileri doğrudur?

Türk kültürünün doğduğu coğrafya olan Orta Asya'nın fiziki coğrafya özellikleri (yüksek platolar, sıradağlar, havzalar) ile Anadolu'nun fiziki coğrafya özellikleri karşılaştırıldığında, her iki bölgede de Türk kültürünün mekansal izleri görülmektedir.

Buna göre, Türk kültürünün bu iki farklı coğrafyadaki mekansal yansımaları karşılaştırıldığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Tarihi İpek Yolu, Çin'den başlayıp Orta Asya ve Anadolu üzerinden Avrupa'ya uzanan önemli bir ticaret rotası olmasının yanı sıra Türk kültürünün mekansal olarak yayılmasında ve şekillenmesinde de bir kültür koridoru görevi üstlenmiştir.

İpek Yolu'nun Türk kültür coğrafyasına olan mekansal etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenirse yanlış bir çıkarım yapılmış olur?