✅ 10. Sınıf Coğrafya: Rüzgarların oluşturduğu yer şekilleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Coğrafya: Rüzgarların oluşturduğu yer şekilleri Testi
Rüzgarın, taşıdığı kum ve tozları sürtünmesiyle kayaçları aşındırması sonucunda oluşan, şapka kısmının taban kısmından daha geniş olduğu yer şekline ne ad verilir?
A) TafoniB) Hamada
C) Mantarkaya
D) Barkan
E) Drumlin
Rüzgarın taşıdığı kumların birikmesiyle oluşan, hilal şeklinde ve hareketli olan kum tepelerine ne ad verilir?
A) YardangB) Hamada
C) Tafoni
D) Barkan
E) Şahit kaya
Rüzgarın, kayaçların farklı dirençli kısımlarını aşındırarak oluşturduğu, yelpaze veya tarak görünümündeki yer şekillerine ne ad verilir?
A) BarkanB) Hamada
C) Tafoni
D) Şahit kaya
E) Mantarkaya
Çöl bölgelerinde rüzgarın taşıdığı ince taneli malzemenin (toz ve silt) rüzgarın hızının kesildiği alanlarda birikmesiyle oluşan düzlük yer şekillerine ne ad verilir?
A) MantarkayaB) Barkan
C) Lös
D) Tafoni
E) Hamada
Rüzgarın aşındırma gücünün etkisiyle, yer yüzeyindeki kayaçların alt kısımlarının üst kısımlarına göre daha fazla aşındırılması sonucunda oluşan, şapkalı bir mantarı andıran yer şekline ne ad verilir?
A) TafoniB) Yardang
C) Mantarkaya
D) Hamada
E) Sila
Rüzgarın taşıdığı kum tanelerinin, engellerle karşılaştığında veya rüzgarın hızının azaldığı alanlarda birikmesiyle oluşan yığınlara ne ad verilir?
A) BarkanB) Lös
C) Hamada
D) Şahit kaya
E) Mantarkaya
Kurak bölgelerde, rüzgarın farklı sertlikteki kayaçları belirli bir yönde aşındırması sonucunda oluşan, uzun, paralel ve keskin sırtlar şeklindeki yer şekillerine ne ad verilir?
A) TafoniB) Yardang
C) Lös
D) Hamada
E) Barkan
Kurak ve yarı kurak bölgelerde, rüzgarın taşıdığı ince tozların (silt ve kil boyutundaki tanelerin) birikmesiyle oluşan, genellikle sarı renkte ve verimli toprak yapısına sahip yer şekline ne ad verilir?
A) HamadaB) Mantarkaya
C) Lös
D) Yardang
E) Tafoni
Rüzgarın biriktirme şekillerinden olan kumulların oluşumu ve yaygınlığı için aşağıdaki faktörlerden hangisi en temel gerekliliklerden biridir?
A) Bol miktarda yağış ve bitki örtüsüB) Sürekli ve güçlü rüzgar ile bol miktarda kum
C) Düşük sıcaklıklar ve don olayları
D) Volkanik faaliyetler ve lav akıntıları
E) Buzul aşındırması ve moren birikimi
Rüzgarın aşındırma gücüyle oluşan yer şekillerinden tafoni ve şahit kaya arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tafoni rüzgar biriktirme şekliyken, şahit kaya aşındırma şeklidir.B) Tafoni kayaç yüzeyindeki küçük oyukları ifade ederken, şahit kaya izole bir kaya bloğunun rüzgarla aşınmasıyla oluşur.
C) Şahit kaya sadece kumlu alanlarda görülürken, tafoni her türlü kayaçta oluşabilir.
D) Tafoni rüzgarın taşıdığı malzemenin birikmesiyle oluşurken, şahit kaya rüzgarın aşındırmasıyla oluşur.
E) Şahit kaya, rüzgarın sadece sert kayaçları aşındırmasıyla oluşurken, tafoni yumuşak kayaçlarda görülür.
Kurak ve yarı kurak bölgelerde, rüzgarın ince toz ve kumları taşıyarak geride daha büyük taş ve çakılların kaldığı, geniş ve düz taşlı yüzeylere ne ad verilir?
A) BarkanB) Lös
C) Yardang
D) Hamada
E) Mantarkaya
Rüzgarın, kayaçların farklı dirençteki kısımlarını aşındırması sonucu oluşan, üzerinde çok sayıda küçük kovuk ve oyuğun bulunduğu, genellikle sert kayaçlardan meydana gelen yer şekline ne ad verilir?
A) SilaB) Hamada
C) Tafoni
D) Barkan
E) Lös
Rüzgarın taşıdığı kumların, rüzgarın estiği yöne paralel olarak birikmesiyle oluşan, genellikle uzun ve düz yığınlar şeklindeki yer şekline ne ad verilir?
A) YardangB) Mantarkaya
C) Sila
D) Hamada
E) Tafoni
Rüzgarın oluşturduğu aşınım ve birikim şekilleri, genellikle aşağıdaki iklim bölgelerinden hangisinde daha yaygın olarak görülür?
A) Ekvatoral ve Tropikal Yağmur OrmanlarıB) Kutup ve Tundra Bölgeleri
C) Ilıman Okyanus İklimi Bölgeleri
D) Kurak ve Yarı Kurak Çöl ve Step Bölgeleri
E) Akdeniz İklimi Bölgeleri
Rüzgarın, yer şekillerini oluştururken hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri gösterdiği bilinmektedir. Bu faaliyetlerin belirginliği ve ortaya çıkan yer şekillerinin çeşitliliği üzerinde birden fazla faktör etkili olmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, rüzgarın oluşturduğu yer şekillerinin hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerinin karmaşıklığını ve çeşitliliğini en iyi şekilde yansıtan bir durumdur?
A) Kurak ve yarı kurak bölgelerde, bitki örtüsünün zayıf olduğu alanlarda rüzgarın taşıdığı kum tanelerinin kayaç yüzeylerini aşındırmasıyla oluşan mantarkaya ve tafoni gibi şekillerin yaygınlığı.B) Rüzgarın, esinti yönüne dik uzanan ve sert kayaçlardan oluşan yamaçlarda aşındırma gücünün artmasıyla oluşan yardangların, bu yardangların önünde ise rüzgarın taşıdığı malzemenin birikmesiyle oluşan kumullar ve barkanların görülmesi.
C) Yüksek platolar üzerinde, kayaçların düşey ve yatay yöndeki farklı sertlik derecelerine sahip olması durumunda, rüzgarın yatay yöndeki aşındırmasının daha etkili olarak poligonal yüzeylerin oluşmasına neden olması.
D) Deniz kenarlarında, nemin etkisiyle kayaçların kimyasal olarak çözünmesi sonucu oluşan oyukların, rüzgarın taşıdığı tuz kristalleriyle daha da genişlemesi ve bu durumun rüzgar aşındırmasının özel bir biçimi olarak kabul edilmesi.
E) Rüzgarın, geniş düzlüklerde taşıdığı ince taneli malzemeyi (тності) uzak mesafelere taşıyarak löss örtüsü oluşturması ve bu örtünün zamanla rüzgarın biriktirme gücünün bir göstergesi olması.
35° Kuzey paraleli ile 45° Kuzey paraleli arasında, 25° Doğu meridyeni ile 35° Doğu meridyeni arasında kalan bir bölgede, yıllık ortalama yağış miktarı 200 mm'nin altında ve yıllık ortalama sıcaklık 25°C civarındadır. Bu coğrafi konum ve iklim koşulları göz önüne alındığında, bu bölgede rüzgarın taşıma kapasitesinin yüksek olması beklenir. Aşağıdaki rüzgar biriktirme şekillerinden hangisinin bu bölgede en yaygın olarak görülmesi beklenir?
A) MorenlerB) Drumlinler
C) Hörgüç kayalar
D) Barkanlar
E) Sanderler
Bir bölgede, rüzgarın aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerinin niteliği, kayaçların yatay ve düşey yöndeki farklı direnç özelliklerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Özellikle, sert ve dayanıklı kayaç katmanlarının yumuşak ve kolay aşınabilen kayaç katmanları üzerinde bulunması durumunda, rüzgarın aşındırma gücü bu farklılıkları belirginleştirecektir. Bu durumun sonucunda, aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşması beklenir?
A) YardanglarB) Mantarkayalar
C) Tafoni
D) Lapya
E) Poligonal yüzeyler
Rüzgarın taşıdığı malzemenin boyutu ve miktarı, biriktirme şekillerinin oluşumunda temel bir rol oynamaktadır. Örneğin, ince taneli toz ve mil boyutundaki malzemeler geniş alanlara yayılarak löss örtüsü oluştururken, daha iri taneli kumlar belirli alanlarda birikerek kumul ve barkan gibi şekilleri meydana getirir. Bu durumun temel belirleyicileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Rüzgarın taşıma gücü ve esinti süresiB) Kayaçların fiziksel ve kimyasal ayrışma derecesi
C) Bitki örtüsünün yoğunluğu ve kök yapısı
D) Yer şekillerinin eğimi ve yükseltisi
E) Atmosferdeki nem oranı ve yağış miktarı
Rüzgarın aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşan yardanglar, belirli coğrafi ve jeolojik koşulların bir araya gelmesiyle meydana gelir. Bu koşullar arasında kurak iklim, rüzgarın sürekli ve güçlü esmesi, kayaçların yatay tabakalı ve farklı dirençte olması gibi faktörler yer alır. Aşağıdaki coğrafi koşullardan hangisinin varlığı, yardang oluşumunu engellemez?
A) Yüksek atmosfer basıncı ve sürekli alçalıcı hava hareketleriB) Yıl boyunca düzenli ve bol yağış alan, nemli iklim koşulları
C) Kayaçların düşey yönde homojen ve tek tip sertlikte olması
D) Geniş ve yoğun kök sistemine sahip bitki örtüsünün yaygınlığı
E) Rüzgarın esinti yönünün sık sık değişmesi ve türbülanslı bir yapı göstermesi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-ruzgarlarin-olusturdugu-yer-sekilleri/testler