✅ 10. Sınıf Coğrafya: Doğal afetlerin genel özellikleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Coğrafya: Doğal afetlerin genel özellikleri Testi
Doğal afetler oluştukları kökenlere göre jeolojik, jeomorfolojik, meteorolojik, hidrolojik ve biyolojik afetler olarak sınıflandırılır.
Buna göre, aşağıdaki doğal afetlerden hangisi kökeni bakımından diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?
B) Tsunami
C) Volkanizma
D) Kasırga
E) Heyelan
Doğal afetlerin bir kısmı aniden gerçekleşirken, bir kısmı ise uzun bir zaman diliminde yavaş yavaş meydana gelir. Yavaş gerçekleşen afetlerin önceden tahmin edilmesi ve önlem alınması daha kolaydır.
Buna göre, aşağıdaki doğal afetlerden hangisi yavaş gerçekleşen afetler arasında yer alır?
B) Çığ
C) Kuraklık
D) Tsunami
E) Heyelan
Doğada meydana gelen her ekstrem olay bir doğal afet olarak nitelendirilemez. Bir doğa olayının "afet" boyutu kazanabilmesi için belirli şartların gerçekleşmesi gerekir.
Buna göre, bir doğa olayını doğal afet haline getiren en temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
B) Can ve mal kayıplarına neden olması
C) Sadece iç kuvvetlere bağlı olarak gelişmesi
D) Her yıl aynı dönemde tekrarlaması
E) Sadece karasal alanlarda görülmesi
Tropikal siklonlar (kasırga, tayfun, hortum), çok şiddetli rüzgarlarla birlikte aşırı yağışlara ve deniz seviyesinin yükselmesine neden olan yıkıcı meteorolojik afetlerdir.
Bu afetlerin yeryüzünde en sık görüldüğü alanlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) Orta kuşak karalarının iç kesimleri
C) Tropikal kuşaktaki sıcak okyanus kıyıları
D) Dağlık ve engebeli yüksek alanlar
E) Aktif volkanik adaların iç kısımları
Doğal afetler bazen tek başına gerçekleşmeyip başka bir afetin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Bu duruma "zincirleme afet" adı verilir.
Buna göre, okyanus tabanlarında meydana gelen şiddetli bir tektonik depremin, aşağıdaki afetlerden hangisini doğrudan tetiklemesi beklenir?
B) Tsunami
C) Kuraklık
D) Çığ
E) Orman yangını
İnsan faaliyetleri (beşeri faktörler) bazı doğal afetlerin oluşumunda, sıklığında veya şiddetinin artmasında doğrudan ya da dolaylı olarak rol oynayabilir.
Buna göre, aşağıdaki doğal afetlerden hangisinin meydana gelmesinde beşeri faktörlerin hiçbir etkisi yoktur?
B) Erozyon
C) Sel ve taşkın
D) Volkanizma
E) Çığ
Heyelan, toprak veya kaya kütlelerinin yer çekiminin etkisiyle yamaç aşağıya doğru kayması olayıdır. Heyelanların oluşabilmesi için bazı doğal koşulların bir arada bulunması gerekir.
Buna göre, aşağıdaki arazi özelliklerinden hangisine sahip bir alanda heyelan riskinin en yüksek olması beklenir?
B) Eğimli yamaçlar - Killi tabakalar - Bol yağış
C) Kurak iklim - Bitki örtüsünden yoksun düzlükler
D) Karasal iklim - Volkanik tüflü düz araziler
E) Alçak ovalar - Alüvyal topraklar - Düzenli rejim
Günümüzde küresel iklim değişikliğine bağlı olarak aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti dünya genelinde artış göstermektedir.
Aşağıdaki afetlerden hangisinin küresel iklim değişikliğinin doğrudan bir sonucu olarak artış göstermesi beklenemez?
B) Aşırı sıcak dalgaları
C) Ani sel ve taşkınlar
D) Volkanik patlamalar
E) Şiddetli fırtına ve kasırgalar
Yeryüzünde deprem riskinin yüksek olduğu alanlar genellikle levha sınırları, aktif fay hatları ve genç kıvrım dağ kuşakları ile paralellik gösterir.
Buna göre, harita bilgisi göz önüne alındığında aşağıdaki ülkelerin hangisinde tektonik deprem görülme olasılığı en düşüktür?
B) Şili
C) İtalya
D) Sibirya (Rusya'nın kuzeyi)
E) Nepal
Çığ, genellikle dağlık, engebeli ve bol kar yağışı alan bölgelerde, kar kütlesinin yer çekimi etkisiyle yamaçtan aşağıya doğru hızla kaymasıdır.
Buna göre, bir yamaçta çığ riskini artıran temel faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
B) Eğim açısının az olması
C) Bitki örtüsünün tahrip edilmesi ve dik yamaçlar
D) Kar kalınlığının çok az olması
E) Rüzgarsız ve tamamen sakin hava koşulları
Erozyon ve heyelan, dış kuvvetlerin ve yer şekillerinin etkisiyle toprağın yer değiştirmesi olaylarıdır. Ancak bu iki afet oluşum mekanizmaları, hızları ve sonuçları bakımından birbirinden çok farklıdır.
Buna göre, erozyon ile heyelan arasındaki farklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Erozyonda toprak kütle halinde kayarken, heyelanda sadece toprağın en üstündeki verimli tabaka rüzgarla taşınır.
C) Erozyon kurak ve yarı kurak bölgelerde rüzgar ve suyun etkisiyle toprağın süpürülmesidir; heyelan ise eğimli ve bol yağışlı yamaçlarda toprağın kütle halinde kaymasıdır.
D) Her iki afet de sadece yerin iç yapısından kaynaklanan jeolojik süreçlerin bir sonucudur.
E) Ağaçlandırma çalışmaları heyelan riskini tamamen ortadan kaldırırken, erozyon üzerinde hiçbir önleyici etkiye sahip değildir.
Doğal afetler bazen birbirini tetikleyerek zincirleme afetlere yol açabilir. Örneğin, jeolojik kökenli bir afet olan deprem, deniz tabanında meydana geldiğinde tsunamiye; dağlık bir alanda meydana geldiğinde ise kütle hareketlerine (heyelan, çığ) neden olabilir. Ancak bazı afet türleri arasında doğrudan bir tetikleme ilişkisi kurulamaz.
Buna göre, aşağıdaki afet eşleştirmelerinden hangisinde "tetikleyen (neden) - tetiklenen (sonuç)" ilişkisi coğrafi ve fiziki prensipler açısından yanlış verilmiştir?
B) Aşırı yağış $\rightarrow$ Sel ve taşkın
C) Kuraklık $\rightarrow$ Erozyon
D) Deprem $\rightarrow$ Tsunami
E) Kasırga $\rightarrow$ Volkanik faaliyetler
Aynı büyüklükteki iki depremin farklı ülkelerde yol açtığı can ve mal kayıplarının çok farklı olması, afetlerin zararlarının sadece doğa olayının şiddetine bağlı olmadığını; ülkelerin gelişmişlik düzeyine, mühendislik hizmetlerine ve afet yönetim planlarına da bağlı olduğunu göstermektedir.
Buna göre, bir bölgede meydana gelebilecek doğal afetlerin zarar derecesini en aza indirmek amacıyla alınacak önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Afet risk haritalarının oluşturularak imar planlarının bu haritalara göre yapılması
C) Halkın afet bilinci konusunda eğitilmesi ve düzenli tatbikatların yapılması
D) Doğal afetlerin meydana gelmesini tamamen engellemek amacıyla fay hatlarının yapay yöntemlerle kapatılması
E) Binaların zemin etütlerine uygun, depreme dayanıklı malzemelerle inşa edilmesi
Türkiye'de heyelan olaylarının coğrafi dağılışı incelendiğinde, en fazla heyelanın Karadeniz Bölgesi'nde meydana geldiği görülür. Mevsimsel olarak bakıldığında ise heyelanların %60'tan fazlasının ilkbahar aylarında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Karadeniz Bölgesi en fazla yağışı sonbaharda almasına rağmen heyelanların ilkbaharda zirve yapması dikkat çekicidir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kış boyunca yağan karların ilkbaharda erimesi ve yağışlarla birleşerek toprağı suya doygun hale getirmesi
C) İlkbahar aylarında tarımsal faaliyetlerin başlamasıyla toprağın gevşetilmesi
D) İlkbahar aylarında tektonik depremlerin sıklığının diğer mevsimlere göre artması
E) İlkbaharda bitki örtüsünün yaprak dökerek koruyucu etkisini kaybetmesi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-dogal-afetlerin-genel-ozellikleri/testler