✅ 10. Sınıf Biyoloji: Su döngüsü, karbon döngüsü, azot döngüsü Test Çöz

Karasal ekosistemlerdeki su döngüsünde, suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere dönmesinde canlıların gerçekleştirdiği aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudan etkilidir?

Karbon döngüsünde, atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) miktarını doğrudan azaltarak karbonun organik bileşiklerin yapısına katılmasını sağlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Azot döngüsünde, ölü organizma kalıntılarını ve organik atıkları parçalayarak amonyağa ($NH_3$) dönüştüren ve böylece döngünün devamlılığını sağlayan canlı grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Azot döngüsünde gerçekleşen nitrifikasyon olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Küresel ısınma ve iklim değişikliği üzerinde karbon ve su döngülerindeki bozulmalar doğrudan etkilidir.

Buna göre;
I. Fosil yakıt tüketiminin artması,
II. Ormanlık alanların tahrip edilmesi,
III. Yeşil alanların artırılması

durumlarından hangileri atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) oranının artmasına ve sera etkisinin güçlenmesine neden olur?

Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri (nitrit ve nitrat bakterileri) ile ilgili;

I. Kendi besinlerini üretebilen ototrof canlılardır.
II. Atmosferdeki serbest azotu doğrudan bağlayabilirler.
III. İnorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji elde ederler.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir ekosistemdeki karbon döngüsünde, atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) molekülünün işaretli karbon atomu ($^{14}C$) sırasıyla;

I. Otçul bir hayvanın glikojeni,
II. Üretici bir bitkinin nişastası,
III. Ayrıştırıcı bir mantarın karbondioksiti

yapılarında tespit edilmiştir.

Bu moleküllerin işaretli karbonu bünyelerine katma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Topraktaki kullanılabilir azot miktarını azaltarak azotun tekrar atmosfere dönmesini sağlayan denitrifikasyon olayı ile ilgili;

I. Denitrifikasyon bakterileri tarafından gerçekleştirilir.
II. Toprak verimliliğini artıran bir süreçtir.
III. Oksijensiz solunum yapan bazı bakteriler bu olayda rol oynar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Doğadaki su döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Baklagillerin köklerinde nodül adı verilen yapılarda yaşayan Rhizobium cinsi bakteriler ile ilgili;

I. Havanın serbest azotunu bağlayarak bitkinin kullanabileceği forma dönüştürürler.
II. Bitki ile aralarında karşılıklı yarar esanasına dayanan (mutualist) bir ilişki vardır.
III. Topraktaki amonyağı nitrata dönüştürerek kemosentez yaparlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ekosistemlerdeki madde döngülerinde görev alan ayrıştırıcı (saprofit) organizmalar;

I. Karbon döngüsünde atmosfere $CO_2$ verilmesi,
II. Azot döngüsünde amonyak ($NH_3$) oluşumu,
III. Atmosferdeki serbest azotun ($N_2$) doğrudan bağlanması

olaylarından hangilerini gerçekleştirebilir?

Bir tarım ekosistemine uygulanan kimyasal bir zehir, toprakta yaşayan nitrifikasyon bakterilerinin tamamının ölümüne neden olmuştur.

Bu durumun yaşandığı ekosistemde bir süre sonra;

I. Topraktaki amonyak ($NH_3$) birikimi,
II. Bitkilerin topraktan aldığı nitrat ($NO_3^-$) miktarı,
III. Atmosfere verilen serbest azot ($N_2$) miktarı

niceliklerinden hangilerinde artış gözlenmesi beklenir?

Madde döngülerinde görev alan bazı canlı türleri ve gerçekleştirdikleri olaylar şunlardır:

- K canlısı: Organik atıkları amonyağa dönüştürür.
- L canlısı: Amonyağı nitrite dönüştürür.
- M canlısı: Atmosferdeki karbondioksiti organik besine dönüştürür.
- N canlısı: Topraktaki nitratı atmosfer azotuna dönüştürür.

Buna göre, bu canlıların hücresel yapıları ve beslenme şekilleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir araştırmacı; içinde sadece steril toprak, bir saksı bitkisi, saprofit mantarlar ve nitrifikasyon bakterileri bulunan ışık geçiren, hava sızdırmaz cam bir fanus hazırlıyor.

Bu kapalı ekosistemde gerçekleşen olaylarla ilgili;

I. Ortama denitrifikasyon bakterileri eklenirse, fanus içindeki gaz basıncı ve serbest azot miktarı artar.
II. Ortam tamamen karanlık hale getirilirse, bitkinin topraktan aldığı azotlu tuz miktarı zamanla azalır.
III. Saprofit mantarlar ortamdan uzaklaştırılırsa, nitrifikasyon bakterilerinin faaliyeti bir süre sonra durma noktasına gelir.

yorumlarından hangileri yapılabilir?