✅ 10. Sınıf Biyoloji: Madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturma Test Çöz
✅ 10. Sınıf Biyoloji: Madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturma Testi
Karbon döngüsünü gösteren basit bir modelde, atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) miktarını doğrudan azaltan olay aşağıdakilerden hangisidir?
A) Oksijenli solunumB) Fotosentez
C) Kömürün yanması
D) Çürüme (Saprofit faaliyetleri)
E) Fermantasyon
Azot döngüsü modelinde, atmosferdeki serbest azotu ($N_2$) bağlayarak baklagillerin köklerinde depolayan ve bitkinin kullanabileceği forma dönüştüren bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nitrat bakterileriB) Nitrit bakterileri
C) Denitrifikasyon bakterileri
D) Rhizobium bakterileri
E) Saprofit bakteriler
Su döngüsünü açıklayan bir model tasarlayan bir öğrenci, suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere dönmesini sağlayan temel fiziksel olayı modelinde göstermek istemektedir. Bu öğrenci modelinde aşağıdaki olaylardan hangisine yer vermelidir?
A) YoğunlaşmaB) Terleme
C) Buharlaşma
D) Yağış
E) Fotosentez
Madde döngüleri modellerinde saprofit (çürükçül) organizmaların temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Atmosferdeki serbest azotu doğrudan bağlamakB) Organik atıkları inorganik maddelere dönüştürmek
C) İnorganik maddelerden organik besin üretmek
D) Nitrat tuzlarını serbest azota dönüştürmek
E) Havadaki karbondioksit oranını azaltmak
Azot döngüsünü gösteren bir şemada gerçekleşen bazı dönüşüm basamakları aşağıda verilmiştir:
I. Amonyak ($NH_3$) $\rightarrow$ Nitrit ($NO_2^-$)
II. Nitrit ($NO_2^-$) $\rightarrow$ Nitrat ($NO_3^-$)
Bu dönüşümleri gerçekleştiren canlılar ile ilgili;
1. Her iki basamakta görev alan canlılar da kemosentetiktir.
2. Bu olaylar topraktaki azotlu tuz miktarını artırır.
3. I. olayda görev alan canlılar ökaryot hücre yapısına sahiptir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız 2
C) 1 ve 2
D) 2 ve 3
E) 1, 2 ve 3
Bir biyoloji öğretmeni, öğrencilerinden karbon döngüsünde insan faaliyetlerinin etkisini gösteren bir model tasarlamalarını istemiştir. Öğrencilerin modellerinde kullanacağı aşağıdaki uygulamalardan hangisi atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) dengesini bozarak küresel ısınmayı doğrudan artırıcı bir etki yapar?
A) Tarım arazilerinde nöbetleşe ekim yapılmasıB) Fosil yakıt tüketiminin artırılması ve ormanlık alanların azaltılması
C) Sanayi tesislerinde bacalara filtre takılması
D) Atık suların arıtılarak tarımda yeniden kullanılması
E) Yeşil alanların artırılarak fotosentez hızının desteklenmesi
Azot döngüsü modelinde yer alan "denitrifikasyon" süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Topraktaki azotlu tuzların (nitrat) atmosferin serbest azotuna ($N_2$) dönüşmesini sağlar.B) Oksijensiz solunum yapan bazı bakteriler tarafından gerçekleştirilir.
C) Toprağın verimliliğini artıran bir süreçtir.
D) Azot döngüsünün tamamlanmasında ve atmosferdeki azot dengesinin korunmasında rol oynar.
E) Toprakta aşırı su birikmesi (havasız kalma) bu süreci hızlandırabilir.
Karbon ve oksijen döngüleri arasındaki ilişkiyi gösteren bir ekolojik modelde, üretici ve tüketici canlılar arasındaki madde alışverişi incelenmektedir. Bu modele göre, üreticilerden tüketicilere ve tüketicilerden üreticilere aktarılan maddeler hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
A) Üreticiden Tüketiciye: $CO_2$ ve Su; Tüketiciden Üreticiye: Besin ve OksijenB) Üreticiden Tüketiciye: Besin ve Oksijen; Tüketiciden Üreticiye: $CO_2$ ve Su
C) Üreticiden Tüketiciye: Azot gazı ve Su; Tüketiciden Üreticiye: Amonyak
D) Üreticiden Tüketiciye: Besin ve Karbondioksit; Tüketiciden Üreticiye: Oksijen ve Su
E) Üreticiden Tüketiciye: Sadece Su; Tüketiciden Üreticiye: Sadece Karbondioksit
Su döngüsü modelinde biyotik (canlı) faktörlerin rolünü araştıran bir öğrenci, canlılarda gerçekleşen bazı metabolik olayları listelemiştir:
I. Bitkilerin terleme yapması
II. Canlıların hücresel solunum yapması
III. Bitkilerin fotosentez yapması
Bu olaylardan hangileri atmosferdeki su buharı miktarının artmasına katkı sağlar?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Azot döngüsünü gösteren bir modelde yer alan dönüşüm zinciri şu şekildedir:
Organik Atık $\rightarrow$ (X) $\rightarrow$ Amonyak $\rightarrow$ (Y) $\rightarrow$ Nitrit $\rightarrow$ (Z) $\rightarrow$ Nitrat
Bu modeldeki X, Y ve Z canlı grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Y ve Z canlıları ışık enerjisini kullanarak besin üretir.
C) X canlısı hücre dışı sindirim yapabilir.
D) Z canlısı atmosferdeki serbest azotu doğrudan bağlar.
E) Y canlısı heterotrof beslenen bir mantardır.
Karbon döngüsü modelinde karbonun yeryüzündeki farklı havuzlarda (depolarda) saklandığı bilinmektedir. Bu havuzlar ve karbonun buralardaki bulunuş formları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Atmosfer $\rightarrow$ Karbondioksit gazı ($CO_2$)B) Hidrosfer (Okyanuslar) $\rightarrow$ Çözünmüş karbondioksit ve bikarbonat iyonları
C) Litosfer (Yer kabuğu) $\rightarrow$ Kömür, petrol ve kireç taşı
D) Biyosfer (Canlılar) $\rightarrow$ Organik moleküller (karbonhidrat, protein, yağ)
E) Atmosfer $\rightarrow$ Kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) minerali
Bir tarım ekosisteminde kullanılan kimyasal bir ilacın, topraktaki nitrifikasyon bakterilerinin (nitrit ve nitrat bakterileri) tamamını öldürdüğü tespit edilmiştir. Bu ekosistemde kurulan azot döngüsü modeline göre, bu kimyasal kirlenmenin ardından ekosistemde gerçekleşmesi beklenen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Topraktaki amonyak ($NH_3$) ve amonyum ($NH_4^+$) miktarı zamanla artış gösterir.B) Bitkilerin topraktan alabileceği nitrat tuzu miktarı azalacağı için birincil üretkenlik düşer.
C) Denitrifikasyon bakterilerinin faaliyeti için gerekli olan substrat (nitrat) azalacağından, atmosfere verilen serbest azot gazı miktarı azalır.
D) Saprofit organizmalar organik atıkları parçalayamayacağı için ekosistemde organik atık birikimi durur.
E) Bitkilerle beslenen otçul canlıların popülasyon büyüklüğü olumsuz etkilenir.
Küresel iklim değişikliğinin karbon döngüsü üzerindeki etkilerini simüle eden bilimsel bir modelde, okyanusların sıcaklığının artmasının karbon döngüsüne olan geri bildirim (feedback) mekanizması incelenmektedir. Gazların sudaki çözünürlüğünün sıcaklık arttıkça azaldığı bilindiğine göre, bu modelde kurulan aşağıdaki ilişkilerden hangisi "pozitif geri bildirim" (olayı daha da şiddetlendiren döngü) sürecini doğru açıklar?
A) Okyanus sıcaklığının artması $\rightarrow$ Okyanusta çözünen $CO_2$ miktarının artması $\rightarrow$ Atmosferdeki $CO_2$ miktarının azalması $\rightarrow$ Küresel sıcaklığın düşmesiB) Okyanus sıcaklığının artması $\rightarrow$ Okyanusun atmosferden daha fazla $CO_2$ emmesi $\rightarrow$ Sera etkisinin azalması $\rightarrow$ Küresel sıcaklığın dengelenmesi
C) Okyanus sıcaklığının artması $\rightarrow$ Okyanusta çözünmüş halde bulunan $CO_2$'in atmosfere salınması $\rightarrow$ Atmosferdeki $CO_2$ miktarının artması $\rightarrow$ Sera etkisinin güçlenerek okyanus sıcaklığının daha da artması
D) Okyanus sıcaklığının artması $\rightarrow$ Fotosentez yapan alg miktarının aşırı artması $\rightarrow$ Atmosferdeki $CO_2$ miktarının hızla tükenmesi $\rightarrow$ Yeni bir buzul çağının başlaması
E) Okyanus sıcaklığının artması $\rightarrow$ Kireç taşlarının çözünme hızının azalması $\rightarrow$ Karbonun litosferde tamamen kilitli kalması $\rightarrow$ Atmosferik karbon dengesinin korunması
Bir araştırmacı; içinde sadece toprak, yeşil bitkiler, saprofit mantarlar, azot bağlayıcı ($Rhizobium$) bakteriler ve nitrifikasyon bakterileri bulunan, dışarıya tamamen kapalı cam bir fanus (ekosistem modeli) hazırlamıştır. Bu modelde denitrifikasyon bakterilerinin bulunmadığı bilinmektedir.
Bu kapalı ekosistem modelinde zamanla gerçekleşecek değişimlerle ilgili;
I. Fanus içindeki havada bulunan serbest azot gazı ($N_2$) miktarı zamanla azalır.
II. Topraktaki azotlu tuz (nitrat) miktarı sürekli birikerek artış gösterir.
III. Azot döngüsü tam bir kapalı döngü halinde kesintisiz devam eder.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-madde-donguleri-ile-ilgili-bilimsel-model-olusturma/testler