✅ 10. Sınıf Biyoloji: Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezi (kemosentez) Test Çöz
✅ 10. Sınıf Biyoloji: Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezi (kemosentez) Testi
Kemosentez yoluyla kendi besinini üretebilen tüm canlılar için aşağıdaki özelliklerden hangisi ortaktır?
A) Klorofil pigmentine sahip olmaB) Atmosfere oksijen gazı verme
C) Prokaryot hücre yapısına sahip olma
D) Sadece geceleri besin sentezleme
E) Çok hücreli organizmalar olma
Kemosentetik bir bakterinin besin sentezi reaksiyonlarında ihtiyaç duyduğu enerjiyi karşıladığı temel kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
A) Güneşten gelen ışık enerjisiB) İnorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerji
C) Organik besinlerin hidrolizi sonucu oluşan ATP
D) Ortamdaki su moleküllerinin fotolizi
E) Atmosferdeki serbest azot gazı
Azot döngüsünde görev alan ve amonyağı önce nitrite, ardından nitrata dönüştürerek bitkilerin kullanabileceği forma getiren bakterilerin gerçekleştirdiği bu olaya ne ad verilir?
A) DenitrifikasyonB) Azot fiksasyonu
C) Nitrifikasyon
D) Çürüme (Pütrifikasyon)
E) Fotosentez
Kemosentez yapan bir canlı, besin sentezi sürecinde aşağıdaki yapılardan veya moleküllerden hangisini kesinlikle kullanmaz?
A) KarbondioksitB) Su
C) Enzimler
D) Klorofil
E) İnorganik tuzlar
Fotosentez ve kemosentez yapan iki farklı üretici canlıda, besin sentezi sırasında gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi ortaktır?
A) Işık enerjisinin kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesiB) Karbon kaynağı olarak karbondioksit ($\text{CO}_2$) tüketilmesi
C) Hidrojen kaynağı olarak sadece hidrojen sülfür ($\text{H}_2\text{S}$) kullanılması
D) Reaksiyonların kloroplast organeli içinde gerçekleştirilmesi
E) Yan ürün olarak atmosfere serbest oksijen gazı verilmesi
Kemosentez reaksiyonları genel olarak iki aşamada gerçekleşir. Birinci aşamada inorganik maddeler oksitlenerek enerji elde edilir; ikinci aşamada ise bu enerji kullanılarak organik besin sentezlenir.
Buna göre, kemosentetik bir bakteride gerçekleşen aşağıdaki reaksiyonlardan hangisi doğrudan enerji (ATP) üretimine yönelik olan birinci aşamayı temsil eder?
B) $\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + \text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O}$ + ATP
C) $2\text{NH}_3 + 3\text{O}_2 \rightarrow 2\text{HNO}_2 + 2\text{H}_2\text{O}$ + Kimyasal Enerji
D) Nişasta + $\text{H}_2\text{O} \rightarrow$ Çok sayıda Glikoz
E) Amino asit $\rightarrow$ Protein + $\text{H}_2\text{O}$
Tamamen karanlık bir deney kabına su, karbondioksit, amonyak, oksijen gazı ve gerekli mineraller konularak üzerine kemosentetik nitrifikasyon bakterileri eklenmiştir.
Bu deney kabında bir süre sonra gerçekleşen değişimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Kaptaki karbondioksit ($\text{CO}_2$) miktarı azalır.
C) Bakterilerin ürettiği organik besin miktarı artar.
D) Ortamda ışık olmadığı için bakteriler birey sayılarını artıramaz.
E) Kaptaki nitrit ($\text{NO}_2^-$) veya nitrat ($\text{NO}_3^-$) miktarı artar.
Kemosentez reaksiyonları sonucunda da tıpkı fotosentezde olduğu gibi yan ürün olarak oksijen ($\text{O}_2$) gazı açığa çıkabilir.
Ancak kemosentez sonucu oluşan bu oksijenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Hücre dışına salgılanarak kemosentetik olmayan diğer bakteriler tarafından tüketilir.
C) Kemosentetik canlı tarafından yine inorganik maddelerin oksitlenmesi reaksiyonlarında kullanılır.
D) Sudaki çözünmüş oksijen miktarını artırarak sucul ekosistemi destekler.
E) Hücre içinde biriktirilerek zehirli etki yaratır.
Kemosentetik bakteriler, hayatta kalmak ve besin üretmek için çevredeki çeşitli inorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde ederler.
Buna göre, aşağıdaki kimyasal maddelerden hangisi kemosentetik bir canlı tarafından enerji elde etmek amacıyla oksitlenen inorganik maddelerden biri olamaz?
B) Hidrojen sülfür ($\text{H}_2\text{S}$)
C) Demir ($\text{Fe}^{2+}$)
D) Glikoz ($\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6$)
E) Nitrit ($\text{NO}_2^-$)
Kemosentetik canlıların ekosistemdeki rolleri ve ekolojik önemleriyle ilgili;
I. Zehirli bir madde olan amonyağı, bitkilerin kökleriyle alabileceği nitrat tuzlarına dönüştürerek toprak verimliliğini artırırlar.
II. Karbon döngüsünde görev alarak atmosferdeki karbondioksiti organik besine dönüştürürler.
III. Atmosferin oksijen oranını fotoototrof canlılardan daha fazla artırırlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Fotoototrof ve kemoototrof canlılar karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi sadece fotoototrof canlılara özgü bir özellik olabilir?
A) İnorganik maddelerden organik besin sentezlemeB) Karbon kaynağı olarak karbondioksit kullanma
C) Kloroplast organeline sahip olma
D) Enzimatik reaksiyonlar gerçekleştirme
E) ATP sentezi (fosforilasyon) yapma
Bir araştırmacı, güneş ışığının hiç ulaşmadığı derin deniz termal bacalarının yakınından izole ettiği tek hücreli bir organizmayı, aşağıda koşulları belirtilen dört farklı deney tüpüne eşit miktarda eklemiştir:
- I. Tüp: Karanlık ortam + $\text{CO}_2$ + $\text{H}_2\text{O}$ + Mineraller
- II. Tüp: Karanlık ortam + $\text{CO}_2$ + $\text{H}_2\text{O}$ + $\text{H}_2\text{S}$ + $\text{O}_2$ + Mineraller
- III. Tüp: Aydınlık ortam + $\text{H}_2\text{O}$ + $\text{H}_2\text{S}$ + $\text{O}_2$ + Mineraller ($\text{CO}_2$ yok)
- IV. Tüp: Karanlık ortam + $\text{CO}_2$ + $\text{H}_2\text{O}$ + $\text{O}_2$ + Mineraller
Deney sonucunda sadece II. tüpteki bakteri sayısının arttığı, diğer tüplerde ise bakteri sayısının değişmediği veya azaldığı gözlenmiştir.
Bu deney sonuçlarına göre, araştırmacının izole ettiği canlı ve gerçekleştirdiği metabolik olayla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
B) Canlının organik besin sentezleyebilmesi için ortamda mutlaka karbon kaynağı ($\text{CO}_2$) bulunmalıdır.
C) Bu canlı fotoototrof olamaz, çünkü ışık varlığında bile $\text{CO}_2$ olmadan besin sentezleyemez ve karanlıkta çoğalabilir.
D) I. tüpte bakterinin çoğalamamasının nedeni, ortamda oksitlenecek inorganik bir enerji kaynağının bulunmamasıdır.
E) Bu bakteri türü, klorofil pigmentine sahip olduğu için karanlıkta da fotosentez yapabilmektedir.
Bir biyoloji öğretmeni tahtaya fotosentez ve kemosentez süreçlerini karşılaştıran bir tablo çizmiş ve bazı özellikleri şu şekilde belirtmiştir:
- I. Özellik (Karbon Kaynağı): Fotosentezde $\text{CO}_2$ kullanılır, kemosentezde $\text{CO}_2$ kullanılır.
- II. Özellik (Enerji Kaynağı): Fotosentezde ışık enerjisi kullanılır, kemosentezde inorganik maddelerin oksitlenmesiyle oluşan kimyasal enerji kullanılır.
- III. Özellik (Hücresel Lokalizasyon): Fotosentez sadece kloroplastta gerçekleşir, kemosentez sadece sitoplazmada gerçekleşir.
- IV. Özellik (Oksijenin Akıbeti): Fotosentezde üretilen oksijen atmosfere verilebilir, kemosentezde üretilen oksijen aynı canlı tarafından inorganik maddeleri oksitlemek için kullanılır.
- V. Özellik (Canlı Türü): Fotosentez yapan canlılar prokaryot veya ökaryot olabilir, kemosentez yapan canlılar sadece prokaryottur.
Öğretmenin hazırladığı tablodaki özelliklerden hangisinde bir hata yapılmıştır?
B) II
C) III
D) IV
E) V
Tarımsal alanlarda kullanılan kimyasal bir kirleticinin, toprakta yaşayan nitrifikasyon bakterilerinin (kemoototroflar) enzim aktivitelerini tamamen durdurduğu tespit edilmiştir.
Bu durumun yaşandığı bir karasal ekosistemde, zamanla aşağıda verilen ekolojik değişimlerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
B) Bitkilerin topraktan alacağı nitrat ($\text{NO}_3^-$) miktarının azalması nedeniyle büyüme ve gelişimlerinin duraksaması
C) Ekosistemdeki üretici canlıların protein sentezi hızının yavaşlaması
D) Bitkilerle beslenen otçul canlıların (birincil tüketiciler) besin bulma sıkıntısı yaşaması ve popülasyonlarının küçülmesi
E) Topraktaki denitrifikasyon bakterilerinin faaliyetlerinin durmasıyla atmosferdeki oksijen oranının hızla yükselmesi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-isik-enerjisi-kullanilmadan-besin-sentezi-kemosentez/testler