✅ 10. Sınıf Biyoloji: Ekoloji sürdürülebilirlik Test Çöz
✅ 10. Sınıf Biyoloji: Ekoloji sürdürülebilirlik Testi
Bir bireyin, topluluğun ya da faaliyetin tükettiği kaynakların üretilmesi ve oluşturduğu atıkların bertaraf edilmesi için gereken coğrafi alana ne ad verilir?
A) Karbon ayak iziB) Ekolojik ayak izi
C) Su ayak izi
D) Biyolojik kapasite
E) Taşıma kapasitesi
Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisi atmosferdeki karbondioksit miktarını doğrudan artırarak karbon ayak izinin büyümesine neden olur?
A) Rüzgar enerjisi kullanımının yaygınlaştırılmasıB) Toplu taşıma araçlarının tercih edilmesi
C) Fosil yakıt tüketiminin artması
D) Ormanlık alanların korunması ve ağaçlandırma yapılması
E) Geri dönüşüm faaliyetlerinin desteklenmesi
Yeryüzünde yalnızca belirli bir coğrafi bölgede yayılış gösteren, başka hiçbir yerde doğal olarak bulunmayan canlı türlerine ne ad verilir?
A) Kozmopolit türB) Baskın tür
C) İstilacı tür
D) Endemik tür
E) Kilit taşı türü
Doğal kaynakların gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme yeteneğini tehlikeye atmadan kullanılmasına sürdürülebilirlik denir. Buna göre, aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinin kullanımı sürdürülebilir bir çevre için en uygundur?
A) Taş kömürüB) Jeotermal enerji
C) Linyit
D) Petrol
E) Doğal gaz
Bir ürünün üretim sürecinde kullanılan su kaynaklarını ifade etmek için "su ayak izi" kavramı kullanılır. Su ayak izi; yeşil, mavi ve gri olmak üzere üç bileşenden oluşur. Buna göre, su ayak izi bileşenleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
A) Yeşil su ayak izi: Kirletilen suyun temizlenmesi için gereken su miktarıdır.B) Mavi su ayak izi: Üretimde kullanılan yağmur suyu miktarıdır.
C) Gri su ayak izi: Üretimde kullanılan yüzey ve yeraltı tatlı su kaynaklarının miktarıdır.
D) Yeşil su ayak izi: Üretimde kullanılan toprakta depolanmış yağmur suyu miktarıdır.
E) Mavi su ayak izi: Kirletilen suyun kalitesini artırmak için seyreltmede kullanılan su miktarıdır.
Bir su ekosisteminde yer alan besin zincirindeki canlılar şunlardır:
Fitoplankton -> Zooplankton -> Gümüş balığı -> Turna balığı -> Balıkçıl kuş
Bu ekosisteme karışan ve canlı vücudunda parçalanamayan DDT (tarım ilacı) miktarının, besin zincirindeki canlıların dokularında birikim oranı en az olandan en fazla olana doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Balıkçıl kuş - Turna balığı - Gümüş balığı - Zooplankton - Fitoplankton
C) Zooplankton - Gümüş balığı - Turna balığı - Balıkçıl kuş - Fitoplankton
D) Fitoplankton - Gümüş balığı - Zooplankton - Balıkçıl kuş - Turna balığı
E) Turna balığı - Balıkçıl kuş - Gümüş balığı - Zooplankton - Fitoplankton
Tarımsal gübrelerin ve evsel atıkların göllere taşınması sonucu azot ve fosfor tuzlarının miktarının aşırı artmasıyla "ötrofikasyon" adı verilen çevre sorunu ortaya çıkar.
Buna göre, ötrofikasyon sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşir?
B) Suyun derinliklerine ışık geçirgenliğinin azalması
C) Sudaki çözünmüş oksijen miktarının hızla tükenmesi
D) Dipteki bitkilerin fotosentez yapamayarak ölmesi
E) Oksijensiz solunum yapan bakterilerin faaliyetinin artması ve kokuşmanın başlaması
Atmosferde bulunan bazı gazlar, güneşten yeryüzüne gelen ışınların bir kısmını tutarak dünyanın ısınmasına neden olur. Bu duruma "sera etkisi" denir.
Aşağıdakilerden hangisi sera etkisine doğrudan katkı sağlayan gazlardan biri değildir?
B) Metan ($CH_4$)
C) Su buharı ($H_2O$)
D) Azot gazı ($N_2$)
E) Diazot monoksit ($N_2O$)
Biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla yapılan çalışmalar "doğal yaşam alanında koruma (in-situ)" ve "doğal yaşam alanı dışındaki koruma (ex-situ)" olmak üzere ikiye ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi "ex-situ" koruma yöntemlerine örnek olarak gösterilebilir?
B) Tohum ve gen bankalarında nesli tehlike altındaki bitki tohumlarının saklanması
C) Bir göl ekosisteminin tabiatı koruma alanı ilan edilerek insan girişine kapatılması
D) Göksu Deltası'nda göçmen kuşların üreme alanlarının koruma altına alınması
E) Biyosfer rezerv alanlarında yaban hayatının izlenmesi
Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan kükürt dioksit ($SO_2$) ve azot oksit ($NO_x$) gazları, atmosferdeki su buharı ile tepkimeye girerek asit yağmurlarını oluşturur.
Asit yağmurlarının çevreye etkileriyle ilgili,
I. Toprağın pH değerini düşürerek bitkilerin mineral alımını zorlaştırır.
II. Tarihi eserlerin ve mermer yapıların aşınmasına neden olur.
III. Sucul ekosistemlerdeki pH dengesini bozarak balık ölümlerine yol açar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Atıkların çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine "geri dönüşüm" denir.
Geri dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması;
I. Doğal kaynak tüketiminin azaltılması,
II. Depolama alanlarına giden katı atık miktarının azalması,
III. Hammadde üretimi için harcanan enerji miktarından tasarruf edilmesi
durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağlar?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir ülkenin sürdürülebilirliği, "ekolojik ayak izi" ile "biyolojik kapasite" (doğanın kaynak üretme ve atık absorbe etme gücü) arasındaki ilişkiyle ölçülür. Ekolojik ayak izi, biyolojik kapasiteyi aşarsa o ülkede "ekolojik açık" oluşur.
Üç farklı ülkenin (X, Y ve Z) kişi başına düşen ekolojik ayak izleri ve biyolojik kapasiteleri şu şekildedir:
- X ülkesi: Ekolojik ayak izi $4.2$ küresel hektar (gha), Biyolojik kapasite $1.8$ gha.
- Y ülkesi: Ekolojik ayak izi $1.5$ gha, Biyolojik kapasite $3.2$ gha.
- Z ülkesi: Ekolojik ayak izi $2.8$ gha, Biyolojik kapasite $2.8$ gha.
Bu verilere göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
B) Y ülkesi, kendi kendine yetebilen ve ekolojik rezervi bulunan sürdürülebilir bir yapıya sahiptir.
C) Z ülkesinde tüketilen kaynak miktarı ile doğanın kendini yenileme kapasitesi tam bir denge halindedir.
D) X ülkesinin karbon salınımını azaltacak önlemler alması, ekolojik ayak izini küçülterek biyolojik kapasitesini artırır.
E) Y ülkesinde kişi başına düşen tüketim alışkanlıklarının X ülkesine göre çevreye olan olumsuz etkisi daha azdır.
Küresel iklim değişikliği sürecinde gerçekleşen bazı olaylar birbirini tetikleyerek "pozitif geri bildirim" mekanizmalarına yol açar. Örneğin, küresel ısınma nedeniyle kutuplardaki donmuş toprakların (permafrost) erimesi, toprak altında sıkışmış olan metan ($CH_4$) gazının atmosfere salınmasına neden olur. Metan güçlü bir sera gazı olduğundan küresel ısınmayı daha da hızlandırır.
Buna göre, küresel ısınma sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi benzer bir "pozitif geri bildirim" döngüsüne örnek oluşturur?
B) Atmosferdeki karbondioksit artışına bağlı olarak bitkilerin fotosentez hızının artması ve atmosferden daha fazla karbon çekilmesi
C) Orman yangınlarının artması sonucu küllerin havada asılı kalarak güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engellemesi ve bölgesel soğumaya yol açması
D) Okyanus sularının ısınmasıyla birlikte buharlaşmanın artması ve oluşan bulutların güneş ışınlarını uzaya geri yansıtarak sıcaklığı düşürmesi
E) Toprak erozyonunun artmasıyla bitki örtüsünün zayıflaması ve rüzgarların havaya kaldırdığı tozların güneş ışınlarını bloke etmesi
Bir ekosisteme dışarıdan gelen ve buradaki yerli türlerle rekabete girerek onları yok eden, doğal düşmanı olmadığı için kontrolsüzce çoğalan türlere "istilacı türler" denir.
Bir göl ekosistemine, ticari amaçla istilacı bir balık türü olan "İsrail sazanı" bırakılmıştır. Bu durumun göl ekosisteminde yaratacağı etkilerle ilgili;
I. Yerli balık türlerinin besin ve alan rekabeti nedeniyle popülasyon büyüklükleri azalır.
II. İsrail sazanının göldeki bitkisel planktonları (fitoplankton) aşırı tüketmesi, su kalitesinin artmasına ve ötrofikasyonun önlenmesine yol açar.
III. Ekosistemdeki trofik ilişkiler (besin zinciri bağları) zarar görür ve uzun vadede gölün biyolojik çeşitliliği azalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-ekoloji-surdurulebilirlik/testler